جمعه ۲۶ مهر ۱۳۹۸
کد مطلب: ۶۲۸۴

«انسان» موجودی الهی یا پست و زمینی؟!
انسان در قرآن

«انسان» موجودی الهی یا پست و زمینی؟!

::> ولایت آنلاین، گروه ثقلین <::
آیاتی که نقصی را به انسان نسبت داده‌اند، به این معنا هستند که انسان طوری است که در کنار صفات خوب، صفات بد را هم در درون خود به همراه دارد.

بسم الله الرّحمن الرّحیم

«انسان» موجودی الهی یا پست و زمینی؟!

آیاتی که نقصی را به انسان نسبت داده‌اند، به این معنا هستند که انسان طوری است که در کنار صفات خوب، صفات بد را هم در درون خود به همراه دارد.

انسان در قرآن

شبهه: قرآن در مورد انسان تناقض گویی کرده است، در برخی آیات او را بهترین خلق نامیده و در برخی آیات او را پست و ضعیف و حریص و طماع و ... نامیده است.

پاسخ: تناقضی در آیات قرآن نیست، تمام آیاتی که نقصی را به انسان نسبت داده است، به این معناست که انسان طوری است که هم صفات خوب و هم صفات بد در درون او به ودیعه گذاشته شده و این خود انسان است که باید به آن‌ها جهت داده و در مسیر درست از آن‌ها استفاده کند.

 

شبهه: قرآن در مورد انسان تناقض‌ گویی کرده است، در برخی آیات او را بهترین خلق نامیده و در برخی آیات او را پست و ضعیف و حریص و طماع و ... نامیده است.

پاسخ: اگر به قرآن کریم دقت کنیم در آیات متعدی به توصیف انسان می‌ پردازد: در جایی از او به عنوان یک موجود ضعیف(نساء/ 28) و در جاى دیگر به عنوان یک موجود ستمگر و کفران کننده(ابراهیم/34) یاد کرده و در جایى دیگر انسان را بخیل(اسراء/ 100) در مورد دیگر موجودى عجول(اسراء/ 11) کفور و کفران کننده(اسراء/ 67) موجودى پرخاش‌ گر(کهف/ 54) ظلوم و جهول(احزاب/ 72) موجودى کم ظرفیت و دمدمى مزاج که هنگام نعمت بخیل و به هنگامى بلا پر جزع است(معارج/ 19 و 20 و 21) معرفی می‌کند؛ به این ترتیب مى ‏‌بینیم «انسان» در قرآن مجید به عنوان موجودى که داراى جنبه‌‏ هاى منفى فراوان و نقطه‌‏ هاى ضعف متعددى است معرفى شده است.
اما در آیات دیگری از او به بهترین مخلوق و عالی‌ ترین موجود یاد کرده و فرموده است: او را در «احسن تقویم» و «بهترین ساختمان»(تین/4) آفریدیم؛ همچنین در شان او فرموده که خدا معلم او بوده و آنچه را نمى‏‌دانسته به وى آموخته است(علق- 5) در جای دیگری او را «أَحْسَنُ الْخالِقین»(مومنون/14) نامیده است.

جمع بین این دو دسته از آیات به این است که: قرآن در سوره تین صریحا مى‏‌فرماید: «لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسانَ فِی أَحْسَنِ تَقْوِیمٍ[تین/4] ما انسان را به بهترین صورت و ساختمان آفریدیم» مسلما منظور این نیست که ظاهر انسان خوب و باطنش زشت و بد است، بلکه کل خلقت انسان به صورت «احسن تقویم» است. یعنی خداوند نیروها و غرائز و صفاتى در انسان آفریده است که این‌ها بالقوه وسیله تکامل و ترقى و سعادت او محسوب مى‏‌شوند، بنابراین صفات و غرائز مزبور ذاتا بد نیست، بلکه وسیله کمال است، اما هنگامى که همین صفات در مسیر انحرافى قرار گیرد، و از آن سوء استفاده شود، مایه نکبت و بدبختى و شر و فساد خواهد بود.[1]

در واقع احسن الخلقین ناظر به همین دوگانگی انسان است، یعنی در او صفاتی وجود دارد که هم می‌تواند او را پرواز داده و به اوج برساند و هم می‌ تواند او را بر زمین کوبیده و تا مقام حیوانات، بلکه پایین از آنان نیز سوق دهد.
به طور نمونه همین حرص نیرویى است که به انسان اجازه نمى‏‌دهد به زودى از تلاش و کوشش باز ایستد، و با رسیدن به نعمتى سیر شود، این یک عطش سوزان است که بر وجود انسان مسلط است، اگر این صفت در مسیر تحصیل علم و دانش به کار افتد و انسان حریص در علم و یا به تعبیر دیگر تشنه و عاشق و بى ‏‌قرار علم باشد، مسلما مایه کمال اوست، اما اگر در مسیر مادیات به کار افتد مایه شر و بدبختى و بخل مى ‏‌گردد.

به تعبیر دیگر: این صفت شاخه‏‌ اى از حب ذات است و مى ‏‌دانیم حب ذات چیزى است که انسان را به سوى کمال مى ‏‌فرستد، اما اگر در مسیر انحرافى واقع شود به سوى انحصارطلبى، و بخل و حسد و مانند آن پیش مى‌ ‏رود. و با توجه به بیان فوق، مى‏‌توان میان تمام آیاتى که در قرآن مجید درباره انسان وارد شده است، جمع کرد.

تایید کننده این سخن انسان‌ های خیرخواه و انسان دوستی است که هیچ بخل و حرصی ندارند و با جان و دل از پول خود گذشته و بیمارستان و مدرسه و مسجد و ... می‌ سازند و اگر این آیات در مورد همه انسان‌ ها صادق بود، باید همه انسان‌ ها بخیل و طماع می‌ بودند و هیچ انسان خیّری وجود نمی‌ داشت. در مورد دیگر صفات زشت نیز همین مطلب جاری است، در طول تاریخ انسان‌ های زیادی جان و مال و آبروی خود را در راه احقاق حق و برپایی دین و دیانت از دست دادند افرادی مانند انبیای الهی و پیروان صادق آن‌ها، ائمه اطهار و شیعیان راستین آنان و... .

در نتیجه: تناقضی در آیات قرآن نیست، تمام آیاتی که نقصی را به انسان نسبت داده است، به این معناست که انسان طوری است که هم صفات خوب و هم صفات بد در درون او به ودیعه گذاشته شده و این خود انسان است که باید به آن‌ ها جهت داده و در مسیر درست از آن‌ ها استفاده کند.


منبع: رهروان ولایت

توسط: اکبری


تاریخ ارسال مطلب: ۱۷:۱۶ - ۱۳۹۸/۷/۱۵
ارسال نظر
نام:
آدرس ایمیل:
متن: *
عدد روبرو را تایپ نمایید
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیر مربوطه در وب منتشر خواهند شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشند منتشر نخواهند شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشند منتشر نخواهند شد.


مهمترین مطالب
مهمترین مطالب گروه