جمعه ۲۶ مهر ۱۳۹۸

در غسل است و آداب قلبیه آن
آداب الصلوة

در غسل است و آداب قلبیه آن

::> ولایت آنلاین، گروه اخلاق و عرفان <::
اهل معرفت گویند که جنابت خروج از وطن عبودیت و دخول در غربت است؛ و اظهار ربوبیت و دعوای منیت است و دخول در حدود مولا و اتّصاف به وصف سیادت است و غسل برای تطهیر از این قذرات و اعتراف به تقصیر است.

بسم الله الرحمن الرحیم

در غسل است و آداب قلبیه آن:

اهل معرفت گویند که جنابت خروج از وطن عبودیّت و دخول در غربت است؛ و اظهار ربوبیّت و دعوای منیّت است و دخول در حدود مولا و اتّصاف به وصف سیادت است و غسل برای تطهیر از این قذرات و اعتراف به تقصیر است. و بعضی از مشایخ یکصد و پنجاه حال در ضمن ده فصل ذکر نموده که باید بنده ی سالک تطهیر از آنها نماید در خلال غسل، که غالب آنها یا تمام آنها به عزّت و جبروت و کبریای نفس و خودخواهی و خودبینی بر گردد. 1

نویسنده گوید که جنابت فنای در طبیعت و غفلت از روحانیّت است و غایة القصوای کمال سلطنت حیوانیّت و بهیمیّت و دخول در اسفل السافلین است. و غسل تطهیر از این خطیئه و رجوع از حکم طبیعت است، و دخول در سلطان رحمانیّت و تصرف الهیّت است به شست و شو نمودن جمیع مملکت نفس را که فانی در طبیعت شده بود و به غرور شیطان مبتلا شده بود.

پس، آداب قلبیه آن، آن است که سالک الی الله در وقت غسل وقوف به تطهیر ظاهر و غسل بدن، که قشر ادنی و حظّ دنیا است، نکند و توجه به جنابت باطنِ قلب و سرِّ روح کند و غسل از آن را لازم تر شناسد؛ پس، از غلبه نفس بهیمیّه و شأن حیوانی بر نفس انسانیه و شئون رحمانی بپرهیزد و از رِجز شیطان و غرور او توبه کند؛ و باطن روح را، که نفخه الهیّه است و با نفس رحمانی در او منفوخ شده، از حظوظ شیطانی، که توجه به غیر که اصل شجره منهیّه است(می باشد) تطهیر کند تا لایق جنت پدرش، آدم علیه السلام گردد؛ و بداند که اکل از این شجره طبیعت و اقبال به دنیا و توجه به کثرت اصل اصول جنابت است. و تا طهارت از این جنابت با انغماس یا تطهیر تامّ به آب رحمت حق که از ساق عرش رحمانی جاری است و خالص از تصرف شیطانی است نکند، لایق صلوة، که حقیقت معراج قرب است، نشود؛ فانّه «نماز نیست جز با طهارت» 2

و اشاره به آنچه ذکر شد فرموده در حدیث شریف که در وسایل از شیخ صدوق رضوان الله علیه نقل نماید.

گروهی از یهود نزد پیامبر(ص) آمدند، اعم آنان پرسش هایی از آن حضرت کرد. از جمله پرسید: برای چه خداوند تعالی به غسل جنابت امر فرمود ولی بعد از غائط و بول به غسل امر نفرمود؟

حضرت فرمود: چون آدم(ع) از درخت ممنوع خورد، آن در رگها و پوست و موی او نفوذ کرد؛ و چون مرد با همسرش درآمیزد، آب(منی) از همه رگ و موی بدنش خارج شود؛ از این رو خداوند عزّ و جلّ تا روز قیامت غسل جنابت را بر فرزند آدم واجب فرمود. 3

از امام رضا(ع) روایت شده فرمود: «اینکه به غسل جنابت دستور داده شده اما پس از قضای حاجت، با اینکه نجس تر و پلیدتر است، دستور غسل داده نشده است، از این است که جنابت از نفس آدمی است و از همه بدن خارج می شود؛ اما خلا (بول و غائط) از نفس آدمی نیست، بلکه غذایی است که از یک در وارد می شود و از در دیگر خارج می گردد. 4

گرچه ظاهر این احادیث نزد اصحاب ظاهر آن است که چون نطفه از تمام بدن خارج می شود، غسل جمیع بدن لازم شد؛ و این مطابق با رأی جمعی از اطبّاء و حکمای طبیعی است؛ ولی معلل نمودن آن را به اکل شجره ممنوعه چنانچه در حدیث اول است، و نسبت دادن جنابت را به نفس چنانچه در حدیث دوم است برای اهل معرفت و اشارت راهی به معارف باز کند؛ چه که قضیّه شجره و اکل آدم(ع) از آن از اسرار علوم قرآن و اهل بیت عصمت و طهارت علیهم السلام است که بسیاری از معارف در آن مرموز است، و لهذا در احادیث شریفه علت تشریع بسیاری از عبادات را همان قضیه آدم(ع) و اکل شجره قراره داده اند. من جمله باب وضوء و نماز و غسل و صوم شهر رمضان و سی روز بودن آن و بسیاری از مناسک حج.

تو آدم زاده که بذر لقائی و برای معرفت مخلوق و خدای تعالی تو را برای خود برگزیده و با دو دست جمال و جلال خود تخمیر فرموده و مسجود ملائکه و محسود ابلیس قرار داده، اگر بخواهی از جنابت پدر که اصل تو است خارج شوی و لایق لقای حضرت محبوب شوی و لستعداد وصول به مقام انس و حضرت قدس پیدا کنی، باید با آب رحمت حق باطن دل را غسل دهی و از اقبال به دنیا، که از مظلهر شجره منهیه است، توبه کنی و قلب خود را، که محفل جناب جمیل و جمال جلیل است، از حبّ دنیا و شئون خبیثه آن، که رجز شیطان است، شست و شو دهی که جنّت لقای حق جای پاکان است – و لا یَخُلُ الجَنَّةَ اِلّا الطَّیِّبُ 5 «شست و شویی کن و آنگه به خرابات خرام.» 6


پیوندها:

1 - الفتوحات المکیه، ج 1، ص 363

2 - وسائل الشیعه، ج 1، ص 261

3 - وسائل الشیعه، ج 1، ص 466

4 - عیون اخبار الرضا، ص 291

5 - اصول کافی، ج 3، ص 371

6 - حافظ


منبع: کتاب "آداب الصلوة امام خمینی سلام الله علیه" ، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی

نویسنده مطلب: سمیه اکبری


تاریخ ارسال مطلب: ۱۲:۵۵ - ۱۳۹۸/۶/۱۳
ارسال نظر
نام:
آدرس ایمیل:
متن: *
عدد روبرو را تایپ نمایید
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیر مربوطه در وب منتشر خواهند شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشند منتشر نخواهند شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشند منتشر نخواهند شد.


مهمترین مطالب
مهمترین مطالب گروه