چهارشنبه ۲۲ آبان ۱۳۹۸
کد مطلب: ۶۲۰۵

کلید قبولی اعمال در رهنمود‌های خورشید هشتم
رهنمودهای امام رضا(ع)

کلید قبولی اعمال در رهنمود‌های خورشید هشتم

::> ولایت آنلاین، گروه ثقلین <::
خدای متعال شرط قبولی نماز را توجه به نیازمندان و فقرا می‌داند،شرط شکر گزاری خود را رعایت حقوق والدین وقدردانی از ایشان و در نهایت رعایت تقوا را مستلزم توجه به نزدیکان معرفی می‌نماید.

بسم الله الرّحمن الرّحیم

کلید قبولی اعمال در رهنمود‌های خورشید هشتم:

چکیده: با کمی دقت وتأمل در این سه فراز گفتار حکمانه امام رضا(علیه‌السلام) به این نکته می‌توان دست یافت که خدای متعال درکنار حقوق خود به حقوق بندگان توجه خاص داشته به طوری که بی‌توجهی در حقوق دیگران موجب عدم قبولی سایر اعمال عبادی می‌شود؛ چرا که خدای متعال شرط قبولی نماز را توجه به نیازمندان و فقرا می‌داند،شرط شکر گزاری خود را رعایت حقوق والدین وقدردانی از ایشان و در نهایت رعایت تقوا را مستلزم توجه به نزدیکان معرفی می‌نماید.

 

امام رضا(ع)

مقدمه:
حضرت علی بن موسی الرضا(علیه السلام) در روز یازدهم ذیقعده سال148هجری دیده به جهان گشود.[1] مادر او بانویی با فضیلت بنام «تُکتَم» بود که پس از تولد حضرت، از طرف امام کاظم(علیه‌السلام) طاهره نام گرفت.[2] کنیه امام رضا(علیه السلام) «ابوالحسن» و لقبش«رضا» است. او پس از شهادت پدر بزرگوارش در زندان بغداد(در سال 183 هجری) در سن 35  سالگی عهده‌دار مقام امامت و رهبری امت گردید. مدت امامت آن حضرت بیست سال بود که ده سال آن معاصر با خلافت «هارون الرشید»، و پنج سال با خلافت «محمد امین»، و پنج سال آخر نیز معاصر با خلافت «عبد‌الله المأمون» بود. امام رضا(علیه‌ السلام)تا آغاز خلافت مأمون در زادگاه خود، شهر مقدس مدینه، اقامت داشت، ولی پس از رسیدن به مأمون به حکومت، حضرت را به خراسان دعوت کرد، و سرانجام در ماه صفر سال 203 قمری (در سن 55 سالگی) به شهادت رسید و در همان سرزمین به خاک سپرده شد.

امام رضا گوهر تابناک جهان اسلام:
هر چند دنیا طلبان و ستم پیشگان هم عصر امام رضا(علیه‌ السلام) تمام سعی و همت خود را بر آن داشتند، که این چراغ فروزان آستان ولایت و امامت را خاموش نموده، و برکات وجود ایشان را از جهان اسلام از بین ببرند؛ ولی با درایت و هوشیاری امام رضا(علیه‌السلام) و رهنمودهای گوهربار ایشان هدف دشمنان به ثمر ننشست و همواره رهنمودهای این امام متقیان چراغ راه محبان و شیعیان بوده است. منابع روایی مملوء از سخنان گوهری باری است که تمسک و به کاربندی آنها در زندگی موجب فلاح و سعادت در دنیا و آخرت خواهد بود.

خداوند سه چیز را مقدمه سه چیز قرار داده است:
امام رضا(علیه‌السلام) در یکی ازرهنمود‌های ارزشمند خود به نکات بسیار مهم و  زیبای قرآنی برای قبولی طاعات وعبادات و در نهایت تحصیل رضایت الهی اشاره فرموده است. عَنْ أَبِی الْحَسَنِ الرِّضَا علیه السلام  قَالَ: إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ أَمَرَ بِثَلَاثَةٍ مَقْرُونٍ بِهَا ثَلَاثَةٌ أُخْرَى؛ از امام رضا علیه السلام نقل شده است که فرمودند: خداوند عزّ و جلّ به سه چیز فرمان داد که هر یک با چیزى دیگر قرین (پیوسته) است.

1 . نماز و زکات موجب قبولی همدیگر:
«أَمَرَ بِالصَّلَاةِ وَ الزَّکَاةِ؛ فمَنْ صَلَّى وَ لَمْ یُزَکِّ لَمْ تُقْبَلْ مِنْهُ صَلَاتُهُ؛ [خداوند متعال] به نماز و زکات با هم امر فرموده‌ است پس کسی که نماز بگذارد ولی زکات ندهد از او نمازش پذیرفته نمی‌ شود».
در اولین فراز این گفتار حکیمانه امام رضا(علیه‌ السلام) به ارتباط تنگاتنگ نماز و زکات پرداخته و شرط پذیرش و قبول نماز را توجه داشتن و اهتمام به مقوله‌ ی زکات معرفی می‌ نماید. ریشه و اساس این رهنمود را باید در قرآن مجید جستجو کرد؛ چرا که خداوند متعال در قرآن کریم 26 بار نماز و زکات را همراه یکدیگر بیان فرموده است. جالب اینکه خداوند متعال ولی و سرپرست مسلمانان را کسی معرفی می‌نماید که او در زندگی خود این موضوع را رعایت نموده است. «إِنَّما وَلِیُّکُمُ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذِینَ آمَنُوا الَّذِینَ یُقِیمُونَ الصَّلاةَ وَ یُؤْتُونَ الزَّکاةَ وَ هُمْ راکِعُونَ‏[مائده/55] سرپرست و ولىّ شما، تنها خداست و پیامبر او و آنها که ایمان آورده ‏اند همانها که نماز را برپا مى ‏دارند، و در حال رکوع، زکات مى ‏دهند». البته نباید فراموش کرد که شأن نزول آیه شریف در خصوص امام علی (علیه‌ السلام) است و بی‌ جهت نباید آن را به غیر ایشان نسبت داد؛ چرا که منابع اهل سنت نیز به این موضوع اذعان داشته‌ اند.[3]

2. به سپاسگزارى از خودش و پدر و مادر فرمان داده است:
«وَاَمَرَ بِالشُّـکْرِلَهُ وَلِلْـوالِـدَیْنِ، فَمَـنْ لَمْ یَشْـکُرْ والِدَیْهِ لَمْ یَشْـکُرِ اللّهَ؛ به سپاسگزارى از خودش و پدر و مادر فرمان داده است، پس کسى که از پدر و مادرش سپاسگزارى نکند، خدا را شکر نکرده است».

در فراز دوم امام رضا(علیه‌ السلام) به یکی دیگر از زیباترین رهنمود‌های قرآنی اشاره فرموده، و یاد آور می‌شود خدای متعال به سپاس و شکر گزاری از خودش و والدین امر فرموده و با این بیان این نکته را متذکر می‌ شود که اگر کسی نسبت به قدردانی و حقوق لازم والدین بی‌ توجه باشد، شکر گزاری او به درگاه الهی مورد قبول واقع نخواهد شد. اهمیت و توجه فرهنگ قرآن و اهل بیت به احترام و تکریم والدین بسیار قابل توجه و تأمل است.در قرآن 4 بار ؛«و بالوالدین احسانا» آمده است؛ که در تمام این موارد قبلش بحث پرستیدن خدا مطرح شده است.

1-«...لا تَعْبُدُونَ إِلاَّ اللَّهَ وَ بِالْوالِدَیْنِ إِحْساناً ...؛[بقره/83]...جز خداوند یگانه را پرستش نکنید و به پدر و مادر نیکى کنید».

2-«وَ اعْبُدُوا اللَّهَ وَ لا تُشْرِکُوا بِهِ شَیْئاً وَ بِالْوالِدَیْنِ إِحْساناً ...؛[نساء/34]و خدا را بپرستید! و هیچ چیز را همتاى او قرار ندهید! و به پدر و مادر، نیکى کنید».

3-«أَلاَّ تُشْرِکُوا بِهِ شَیْئاً وَ بِالْوالِدَیْنِ إِحْساناً ...؛[انعام/151]اینکه چیزى را با او شریک مگیرید و به پدر و مادر نیکى کنید».

4-«وَ قَضى‏ رَبُّکَ أَلاَّ تَعْبُدُوا إِلاَّ إِیَّاهُ وَ بِالْوالِدَیْنِ إِحْسانا ...؛[اسراء/23]و پروردگار تو حکم کرد که جز او را نپرستید و به پدر و مادر نیکى کنید».

3-آنکه با خویشان خوشرفتارى و ارتباط نداردبوی از تقوا نبرده است

«وَ أَمَرَ بِاتِّقَاءِ اللَّهِ وَ صِلَةِ الرَّحِمِ؛ فَمَنْ لَمْ یَصِلْ رَحِمَهُ لَمْ یَتَّقِ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ؛[4] تقوى را با صله رحم،؛  آنکه با خویشان خوشرفتارى نکند تقوى ندارد».

امام رضا(علیه‌السلام) در فراز سوم این گفتار حکیمانه به ارتباط تنگاتنگ تقوا و ارتباط باارحام  توجه می دهند و یاد آور می شود که کسانی که خویشاوندان خود را فراموش می نمایند و  ارتباط خود را با ایشان در زندگی حذف می‌ نمانید گویی هیچگاه از خدا نمی‌ ترسند و تقوای الهی را رعایت نمی‌ نمایند. با کمی دقت در آیات و و روایاتی که در خصوص صله رحم و حقوق آنان وجود دارد به خوبی می توان اهمیت و راستی این موضوع را اذعان داشت حقیقتاً با توجه به اینکه خدای متعال چه در قرآن خود و چه توسط اولیا و انبیای خود ضرورت صله رحم را متذکر شده بی توجهی به این موضوع دهن کجی به فرمان خداست از این روبه راستی می توان ادعا نمود که کسانی که به این موضوع توجهی ندارند از تقوای لازم برخوردار نیستند. خداوند متعال در آیه اول سوره مبارکه نساء نیز به روشنی بعد از توصیه و فرمان به رعایت تقوا به حقوق ارحام توجه می دهد. «وَ اتَّقُواْ اللَّهَ الَّذِى تَسَاءَلُونَ بِهِ وَ الْأَرْحَامَ ؛ که تقوا و صله رحم در کنار هم آمده است».

سخن‌ آخر:
با کمی دقت و تأمل در این سه فراز گفتار حکمانه امام رضا(علیه‌السلام) به این نکته می‌ توان دست یافت که خدای متعال درکنار حقوق خود به حقوق بندگان توجه خاص داشته به طوری که بی‌ توجهی در حقوق دیگران موجب عدم قبولی سایر اعمال عبادی می‌ شود؛ چرا که خدای متعال شرط قبولی نماز را توجه به نیازمندان و فقرا می‌ داند، شرط شکر گزاری خود را رعایت حقوق والدین وقدردانی از ایشان و در نهایت رعایت تقوا را مستلزم توجه به نزدیکان معرفی می‌ نماید.


پیوندها:

[1]. طبرسی، اعلام الوری‌باعلام الهدی، ص313؛ شیخ مفید، الارشاد، ص304.
[2]. طبرسی، اعلام الوری‌باعلام الهدی، 313.
[3].حاکم نیشابوری، معرفه الحدیث، بیروت، دار الکتب العلمیه، ص102. «حاکم نیشابوری با سلسله سند خود نقل می کند که این آیه بر پیامبر (ص) نازل شده است «انما ولیکم الله...» پیامبر (ص) داخل مسجد شد در حالیکه مردم در حال نماز و رکوع بودند، حضرت نماز خواند، یکمرتبه متوجه سائلی شد فرمود کسی به شما کمک کرد گفت نه جز علی که در حال رکوع انگشتری به من داد».
[4]. الخصال، ج‏1، ص156، ح196.


منبع: رهروان ولایت

توسط: اکبری


تاریخ ارسال مطلب: ۱۴:۲۲ - ۱۳۹۸/۴/۲۱
ارسال نظر
نام:
آدرس ایمیل:
متن: *
عدد روبرو را تایپ نمایید
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیر مربوطه در وب منتشر خواهند شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشند منتشر نخواهند شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشند منتشر نخواهند شد.


مهمترین مطالب
مهمترین مطالب گروه