جمعه ۲۸ تیر ۱۳۹۸

تقویت خوبیها در روح انسان
چگونه یک نماز خوب بخوانیم؟

تقویت خوبیها در روح انسان

::> ولایت آنلاین، گروه اخلاق و عرفان <::
نماز برای آدم استقلال روحی می آورد. وقتی مستقل شدی و با هوای نفس خودت مبارزه کردی، اهل محبت و عشق و مهرورزی می‌ شوی.

بسم الله الرّحمن الرّحیم

 

رابطه‌ ی عبادت با سر زندگی و نشاط  روح:

تقویت خوبیها در روح انسان:

گفتیم که نماز برای آدم استقلال روحی می آورد. وقتی مستقل شدی و با هوای نفس خودت مبارزه کردی، اهل محبت و عشق و مهرورزی می‌ شوی، و الا آدم بی نماز اهل هوس خواهد بود! هوسرانی خیلی با محبت داشتن فرق می کند . همه آدم ها از موجود هوسران فرار می کنند. 
می دانید چه چیزی خلاقیت، قدرت تفکر و حافظ آدم را ضعیف می‌کند؟ هوسرانی. پس اگر خواستی حافظه  ات قوی شود، نماز اول وقت و تر و تمیز بخوان! یعنی نماز خوب خواندن، عامل تقویت تفکر و خلاقیت و تمرکز انسان می شود. و هر کس درسش ضعیف است یا ذهن و فکرش درست کار نمی کند، باید چه کاری انجام دهد؟ معلوم است باید نماز تر و تمیز بخواند. ابو علی سینا هر موقع یک مسأله علمی را نمی توانست حل کند، دو رکعت نماز می خواند بعد می رفت و مسأله را حل می کرد. «و کان اذا اشکلت علیه مسأله توضا و قصد المسجد الجامه، و صلی و دعا الله عز و جل ان یسهلها علیه و یفتح مغلقها له؛ وقتی برای ابو علی سینا مسأله مشکلی پیش می آمد، بر می خواست وضو می گرفت و به مسجد جامع شهر می رفت و نماز می خواند و دعا می کرد که خداوند آن مشکل را برایش آسان کند و آن مسأله پوشیده را برویش بگشاید.»(شذارات الذهب/ج5/ص123).

نماز مؤدبانه و سر وقت که مملو از مبارزه با نفس است، توان انسان را در برخورد با سختی ها بالا می برد. بعضی ها هستند که به محض مواجهه با سختی، ناله شان بلند می شود و از سوی دیگر، وقتی به یک نعمتی می رسند، خسیس می شوند و به کسی نمی دهند. خداوند متعال در سوره معراج انسان را این طور توصیف می کند که: «ان انسان خلق هلوعا»؛ انسان آن قدر ولع دارد که گویا می خواهد همه عالم را ببلعد، به همه چیز گیر می دهد، حریص به عالم است. «اذا مسخ الشر جزوعا»؛ وقتی یک بدی و زیانی به او می رسد، جزع و فزح می کند و ناله می زند. «و اذا مسه الخیر منوعا»؛ وقتی یک خیر به او می رسد، بخیل می شود و از دیگران منع می کند. خدا در این آیات، بدی های انسان را بیان می کند و می فرماید آدم ها این قدر بد هستند. حالا این اخلاق های بد که در آدم ها هست، را چکار کنیم؟ چطور درست کنیم؟ در ادامه می فرماید: الا المصلین»؛ فقط نماز خوان ها این گونه نیستند. چرا؟ چون نماز خوان ها همیشه سر نماز با خودشان درگیر می شوند؟ این بدی ها در وجودشان از بین می رود. نماز تا این حد تأثیر می گذارد.

نگاه دائمی خدا به بنده:
خداوند دائم دارد به بنده اش نگاه می کند. همان خدایی که: «لا تأخذه سنه و لا نوم» یعنی حتی یک لحظه هم چرت نمی زند. خداوند مدام دارد به این بنده خودش نگاه می کند تا ببیند «آیا او بنده ناز من می شود یا نه؟ آیا او سرباز مهدی من می شود یا نه؟»
فدای آن پسر و دختر هایی که تا اذان می گوید، بلند می شوند و در یک گوشه ای نماز می ایستند و نگاه نمی کنند به اینکه بقیه اعضای خانواده هم برای نماز بلند شده اند یا نه؟ جوان سنت شکن است. جوان دوست ندارد مثل پدر و مادر خودش باشد. می خواهد آنها را هم جا بگذارد و از آنها سبقت بگیرد. اگر پدر و مادر هم از نماز اول وقت جا بمانند، او سر سجاده «الله اکبر» خودش را گفته است. خوب است آدم مستقل باشد، به بقیه نگاه نکند و همیشه برای زندگی خودش آقا داماد باشد.
دوستان الان خداوند متعال در این لحظه به چه کسی دارد نگاه می کند؟ هر کسی باید بگوید «خدا دارد به من نگاه می کند» خداوند به همه نگاه نمی کند، فقط به تو نگاه می کند. هر کسی باید نگاهش این طور باشد که: دارند مرا انتخاب می کنند. من خودم را با بقیه قاطی نمی کنم.» اگر نگاهش این باشد، به محض اینکه اذان می گویند، سبک بال می پرد و نمازش را می خواند. به کسی هم نگاه نمی کند.
تو را به خدا برای نماز خواندن، اصلا به دیگران نگاه نکنید. اگر من هم پیش تو نماز بد خواندم. نرو آن طرف بگو «ایشان که روحانی بود، زیاد خوب نماز نخواند، من چطوری بهتر از او نماز بخوانم؟» نه، تو برو نماز خودت را درست بخوان، حسابت را از بقیه جدا کن. این خود ما هستیم که نماز همدیگر را خراب می کنیم. چون به همدیگر نگاه می کنیم و می گوییم «ما هم مثل دیگران!» این «نگاه به دیگران» یک سم مهلک برای ماست!
اگر این حرف ها را جدی بگیری و حساب خودت از از بقیه جدا کنی، صبح جمعه هم که شد، می گویی «خاک بر سر من! همه منتظر مهدی فاطمه هستند، اما آقا منتظر من بیچاره است! فقط همین مانده که من درست شوم! اگر من درست شوم. آقایم می آید…»
یک عرب بادیه نشین، به امیر المومنین علی علیه السلام عرض کرد: یا علی جان!  درجات اهل محبت را برای من مطرح کن! اهل محبت چند درجه دارند؟ آقا امیر المومنین علی علیه السلام فرمودند: کمترین درجه محبت، حداقل سه شرط دارد: اول اینکه طاعت و عبادت و هر کار خوبی که می کند را سبک می شمرد. دوم اینکه گناهش را خیلی بزرگ می شمرد؛ چه گناه انجام داده باشد چه به ظاهر گناهی نکرده باشد. گناه انجام دادن خیلی برای او سنگین است. و سومین ویژگی این است که او خود را گناه کار عالم می داند؛ انگار که فقط او قرار است مورد ارزیابی و باز خواست قرار بگیرد؛ احساس او این است که خدا غیر از من از هیچ کس دیگر نمی خواهد حساب برسد، فقط می خواهد از من حساب برسد. من به بقیه چکار دارم؟! 
امیر المومنین علی علیه السلام فرمود: کمترین درجه اهل محبت این است که احساس می کند در این عالم، فقط او را می خواهند مؤاخذه کنند. اعرابی بیابانگرد وقتی این کلام حضرت را شنید، غش کردو از عظمت این کلام روی زمین افتاد. داشت می مرد. آب ریختند روی صورتش به هوش آمد. «فغشی علی الاعرابی فلما افاق قال هل درجه اعلی منها قال نعم سبعون درجه» گفت: یا علی! درجه بالاتر از این هم هست؟ آقا فرمودند بله، بالاتر از این هم هست. هفتاد درجه بالاتر از این هم داریم. این حداقل درجه اهل محبت بود!

نماز خوب «نماز با احساس قلبی» است؛ نمازی با محبت توأم با حضور قلب. البته در اینجا مجال پرداختن به این مرحله از نماز خوب را نداریم؛ فقط به معرفی آن و ذکر چند جمله از حضرت امام(ره) اکتفا کرده و شما را ارجاع می دهیم به کتابهایی که بزرگان ما در این رابطه نوشته اند. 
حضرت امام(ره) در کتاب آداب الصلاه می فرماید: «یکی از مهمات آداب قلبیه که شاید کثیری از آداب مقدمه آن باشد و عبادت را بدون آن روح و روانی نیست و خود مفتاح فقل کمالات و باب الابواب سعادات است و در احادیث شریفه از کمتر چیزی این قدر ذکر شده و به کمتر ادبی این قدر اهمیت داده شده، «حضور قلب» است… چنانچه سابق بر این ذکر شد، عبادات و مناسک و اذکار و اوراد در وقتی نتیجه کامله دارد که صورت باطنه قلب شود و باطن ذات انسان به آن مخمر گردد و دل انسان صورت عبودیت به خود گیرد و از خودسری و سرکشی بیرون آید… و اکنون گوییم که یکی از اسرار عبادات و فوائد مهمه، که همه مقدمه آن است، آن است که جمیع مملکت باطن و ظاهر مسخر در تحت اراده الله و متحرک به تحریک الله شود و قوای ملکوتیه و ملکیه نفس از جنود الله شوند و همگی نسبت به حق تعالی سمت ملائکه الله را پیدا کنند.

و این خود یکی از مراتب نازله فنای قوا و ارادت است در اراده حق. و کم کم نتایج بزرگ بر این مترتب شود و انسان طبیعی الهی گردد و نفس ارتیاض بعبادت الله پیدا کند و جنود ابلیس یکسره شکست خورده منقرض شوند و قلب و قوای آن تسلیم حق شوند و اسلام به بعض مراتب باطنه در آن بروز کند.»
در پایان دو توصیه دوستانه برایتان دارم؛ دوستان من! اگر می خواهید در نماز خواندن خودتان، یک پله جلوتر هم بروید و می خواهید نمازهایت بهتر شود، گاهی نماز شب بخوانید. چون نافله و نماز شب خیلی به نماز روز کمک می کند و نواقص آن را جبران می کند. امام سجاد علیه السلام: «انه لا یقبل من صلاه العبد الا ما اقبل علیه قبال له یا ابن رسول الله علیها السلام قد هلکنا اذا قال کلام ان الله یتم ذلک بالنوافل؛ از بنده نمازش قبول نمی شود مگر آن چه با قبلش به آن توجه داشته باشد. پس گفتم.فدایت شوم، با این حساب ما هلاک شدیم! فرمود: نه؟ خداوند آن (نواقص) را با نوافل کامل می کند»(دعائم الاسلام/ج1/ص158).

نماز شب قدرت بالایی به انسان می دهد و گناهان ما را پاک می کند. امام صادق علیه السلام: «فی قول الله عز و جل ان الاحسنات یذهبن السیئات قال صلاه المومن باللیل تذهب بما عمل من ذنب بالنهار؛ امام صادق علیه السلام در مورد این قول خداوند متعال"به درستی که نیکی ها گناهان را از بین می برند"فرمود: نماز شب مؤمن گناهانی را که در روز مرتکب می شود از بین می برد.»(ثواب الاعمال/ص43).

اینکه انسان برای نماز شب بلند شود، و تنهایی در خانه پروردگارش برود، خیلی قشنگ و لذت بخش است. 
توصیه دوم اینکه؛ برویم در خانه خدا از نمازهایی که خوانده ایم استغفار کنیم، بگذار مردم از گناهانشان استغفار کنند، اما تو بگو خدایا من غلط کردم به خاطر نمازهای دست و پا شکسته ای که خوانده ام. به خاطر نمازهایت«الهی العفو» بگو، تا خدا برگردد و نمازهایی را درست کند. 
خدایا به ما توفیق رعایت ادب و آداب نماز و ایستادن در محضر خودت را عنایت فرما! 


از استاد علیرضا پناهیان

نویسنده کبری شعبانی


تاریخ ارسال مطلب: ۲۲:۲۷ - ۱۳۹۸/۴/۱۱
ارسال نظر
نام:
آدرس ایمیل:
متن: *
عدد روبرو را تایپ نمایید
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیر مربوطه در وب منتشر خواهند شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشند منتشر نخواهند شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشند منتشر نخواهند شد.


مهمترین مطالب
مهمترین مطالب گروه
پربیننده ترین
پربحث ترین