دوشنبه ۳۱ تیر ۱۳۹۸
کد مطلب: ۴۸۰۱

مومن در کلام امام رضا (ع)
بمناسبت شهادت امام رضا (ع)

مومن در کلام امام رضا (ع)

::> ولایت آنلاین، گروه ثقلین < ::
در کلام امام رضا (علیه السلام) و سایر اهل بیت (علیهم السلام) مومن از جایگاه ویژه ای برخوردار است، و  البته این موضوع، وظیفه مومن را سنگین تر می نماید.

بسم الله الرحمن الرحیم

مومن در کلام امام رضا (ع):

چکیده: در کلام امام رضا (علیه السلام) و سایر اهل بیت (علیهم السلام) مومن از جایگاه ویژه ای برخوردار است، و  البته این موضوع، وظیفه مومن را سنگین تر می نماید.

 

مومن

امام رضا (علیه السلام) مومن را چنین شخصیتی تعریف می کند: «اَلْمُؤْمِنُ اَلَّذِی إِذَا اَحْسَنَ اِسْتَبْشَرَ وَ إِذَا اَسَاءَ اِسْتَغْفَرَ» [1] مؤمن کسی است که چون نیکی کند شاد گردد و چون بدی کند استغفار نماید»
شاید بعضی ها شبهه کنند که هر انسانی در این دنیا (فارغ از هر دین و آیینی) به شرط بیدار بودن فطرتش، از کار خوب انجام دادن خود و دیگران، شادمان و از کار بد انجام دادن خود و دیگران، سرخورده و ناراحت است، پس این سخن حضرت، امتیاز زیادی برای مومن نمی تواند باشد.
درست است که این خصوصیت فطرت است، ولی ماندن بر فطرت پاک انسانی و  بیدار نگاه داشتنش تا آخر عمر، فقط کار انسانهای متقی و مهذب است.
کسانی که در بزنگاههای زندگی و در مواقع تردید بین منافع زودگذر و انجام وظایف دینی، جانب دین را می گیرند.
جانب دین را گرفتن، کاریست کارستان و  فقط از عهده حق جویان بر می آید.

مومن و کنترل خشم:


در سخن دیگری امام رضا (علیه السلام)  به کنترل خشم مومن اشاره می کند و انسان مومن و معتقد به خدا را کسی می داند که در هنگام خشمگین شدن، از مسیر حق منحرف نشود. «اَلْمُؤْمِنُ اِذَا غَضِبَ لَمْ یُخْرِجْهُ غَضَبُهُ مِنْ حَقٍّ» [2] مؤمن هر گاه خشمگین شود، خشمش او را از مسیر حق منحرف نمی گرداند.
خیلی از درگیریها و اختلافات و حتی قتلها، به خاطر خشم های کنترل نشده است.
حضرت در این حدیث، مومن را نه تنها کنترل کننده از خشم خود معرفی می کند بلکه بالاتر، او را حق جو و کسی که خشمش او را از مسیر حق منحرف نمی کند؛ معرفی می کند.
چون انسان مومن می داند که خشم خود را کنترل کردن و از مسیر حق منحرف نشدن، کار نیکوییست؛ از اینکه این گونه رفتار کند خوشحال می شود، و از اینکه گاهگاهی هم نتواند خود را به موقع کنترل کند به درگاه خداوند استغفار می نماید.

قرآن رحمت حق، که مومن باید به این رحمت، خوشحال گردد.
قرآن در سوره یونس چنین فرموده است: «قُلْ‏ بِفَضْلِ‏ اللَّهِ وَ بِرَحْمَتِهِ فَبِذلِکَ فَلْیَفْرَحُوا هُوَ خَیْرٌ مِمَّا یَجْمَعُونَ» [یونس/58] بگو به فضل و رحمت خدا باید خوشحال شوند؛ که این، از تمام آنچه گردآورى کرده‏ اند، بهتر است!» [3]
در این آیه شریفه خداوند به پیامبرش می گوید: به مردم بگو که به فضل و رحمت من خوشحال باشند، که این برایشان اهمیت فوق العاده دارند.
مسلمانی و توفیق کار نیک داشتن و از کار بد استغفار نمودن، خود یک رحمت عظیمیست.
تفسیر نمونه ذیل همین آیه می نویسد: بگو اى پیامبر: مردم به فضل پروردگار و به رحمت بى پایان او و این کتاب بزرگ آسمانى (قرآن) که جامع همه نعمتها است باید خشنود بشنوند، نه به حجم ثروتها و بزرگى مقامها و فزونى قوم و قبیله ‏هاشان (قُلْ بِفَضْلِ اللَّهِ وَ بِرَحْمَتِهِ فَبِذلِکَ فَلْیَفْرَحُوا).
زیرا این سرمایه از تمام آنچه آنها براى خود گردآورى کرده‏ اند بهتر و بالاتر است و هیچیک از آنها قابل مقایسه با این نیست (هُوَ خَیْرٌ مِمَّا یَجْمَعُونَ‏) [4]

علی (علیه السلام) پیشوای مومنان:
مناسب دیدیم چون بحث از سرمایه و ثروت در مقابل قرآن، به میان آمد، این حدیث پیامبر را بیاوریم که می فرماید: «عَلیٌّ یَعْسوبُ الْمُؤْمِنینَ وَ الْمالُ یَعْسوبُ الْمُنافِقینَ [5] على (علیه السلام)  پیشواى مؤمنان و ثروت پیشواى منافقان است».
یعنی مولا علی که قرآن ناطق است، پیشوای مومنان است و ثروت و امثال ثروت پیشوای منافقان
عمل به سخنان علی (علیه السلام) که همان سخنان قرآن مجید است؛ باید مومنان را خوشایند باشد چون کار نیکی بهتر از این پیدا نمی شود.
دنباله ی حدیث را که می فرماید: ثروت پیشوای منافقان است باید از این پیشوا ی بد به خدا پناه برد و استغفار کرد.
البته  انسان باید از پول و سرمایه در حد کافی استفاده نماید، ولی پول نباید همه چیز انسان شود و این بد هست و باید برای اینگونه حالات استغفار کرد.

سخن مومن، یاد خدا:


حضرت علی (علیه السلام) این پیشوای مومنان، در حدیثی سخن مومن را یاد خدا می داند: «إِنَّ الْمُؤْمِنَ ... إِذَا تَکَلَّمَ ذَکَرَ وَ إِذَا اسْتَغْنَى شَکَرَ وَ إِذَا أَصَابَتْهُ شِدَّةٌ صَبَر» [6] مؤمن آن هنگام که سخن گوید یاد (خدا) مى کند و وقتی که بی نیاز شود شکر می گوید و زمانی هم بر او مشکلاتی عارض شود به شدت صابر است».
حدیث، مومن را کسی می داند که تکلمش از روی حساب و کتاب بوده و سخنانش همه در جهت رضای خدای متعال و یاد اوست، و هنگامی که بی نیاز است به درگاه خدا شاکر است (خوشحال است که خداوند حال نیکویی برایش رقم زده) و زمانی که گرفتار مشکلات است بر خدا توکل می کند.
شخص مومن وقتی مشکلاتش را می بیند از اینکه ممکن است خطا و اشتباهی از او سر زده  باشد که خداوند این مشکلات را برای تنبه او نازل نموده، استغفار می کند و در همه حال ملجا و پناهگاهش خداوند است.
قرآن در باره توکل مومنان می فرماید: «وَ عَلىَ اللَّهِ فَلْیَتَوَکلَ‏ِ الْمُؤْمِنُون [آل عمران/122] مومنان باید تنها بر خدا تکیه کنند»
همین مشکلات و گرفتاریهای زندگیست (بزنگاهها) که رتبه ی مومن را مشخص می کند. ممکن است مشکلات انسان، او را از کوره به در ببرد ولی اگر ما در این عصبانیتهای حاصل از مشکلات و غیره، از مسیر حق منحرف نشدیم؛ برنده ایم و به فرموده امام رضا مومن هستیم.

رابطه ایمان و بلای مومن: 


امام موسی کاظم (علیه السلام) در مورد مشکلات و بلاهای مومن می فرمایند: «اَلمُومِنُ مِثلُ کفَّتی المیزانِ کلَّما زیدَ فی ایمانِهِ زیدَ فی بَلائِهِ» [7]
«مومن همانند دو کفه ترازوست. هرگاه به ایمانش افزوده گردد، به بلایش نیز افزوده می گردد».
انسان مومن هر چه به ایمانش (خوشحالی معنوی از جهت کار نیک معنوی) افزوده شود بر بلاهایش هم اضافه می شود، تا محک بخورد که آیا در بلاها و بزنگاهها هم همان شخص است یا نه؟ چون مومن بنا به فرموده امام رضا (علیه السلام)  اگر کار نیکی داشت (در اینجا حال نیک معنوی) خوشحال بود، بنابراین باید در نقطه مقابل این هم، وقتی که پکر بود و اعصابش به خاطر  مشکلات و بلاها خورد بود به یاد خدا باشد.

نتیجه گیری:
امام رضا (علیه السلام) مومن را خوشحال به انجام کارهای نیک، و استغفار کننده نسبت به کارهای بد می داند. حضرت در سخنی دیگر مومن را آن میداند: هنگامی که خشمگین شد، خشمش او را از یاد خدا منحرف نسازد.
قرآن، مومنان را توکل کننده بر خدا می داند و این توکل در هنگام بروز بلایا و مشکلات، خود را نشان می دهد.


پیوندها:


[1] عیون اخبار الرضا علیه السلام، ج 2، ص 4
[2] بحار الانوار، ج75، ص352
[3] ترجمه مکارم، ص215
[4] تفسیر نمونه، ج‏8، ص 320
[5] الأمالى (طوسى) ، ص 355
[6]  تحف العقول، ص212
[7] مستدرک الوسایل و مستنبط المسایل ، ج2 ، ص 437 - تحف العقول، ص 408


منبع: رهروان ولایت

توسط: اکبری


تاریخ ارسال مطلب: ۱۹:۲۲ - ۱۳۹۷/۸/۱۳
ارسال نظر
نام:
آدرس ایمیل:
متن: *
عدد روبرو را تایپ نمایید
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیر مربوطه در وب منتشر خواهند شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشند منتشر نخواهند شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشند منتشر نخواهند شد.


مهمترین مطالب
مهمترین مطالب گروه