شنبه ۲۴ آذر ۱۳۹۷

در آداب قلبیه سالک است هنگام توجه به آب برای طهارت
آداب الصلوة

در آداب قلبیه سالک است هنگام توجه به آب برای طهارت

::> ولایت آنلاین، گروه اخلاق و عرفان <::
چون اراده طهارت و وضو کردی، متوجه آب بشو آن سان که متوجه رحمت حق شوی، زیرا که حق تعالی قرار داده آب را کلید تقرب به خود و مناجات خویش و راهنمای بساط خدمت خود.

بسم الله الرّحمن الرّحیم

در آداب قلبیه سالک است هنگام توجّه به آب برای طهارت:

در این باب حدیث شریف مصباح الشریعه را ذکر می کنیم تا قلوب صافیه اهل ایمان را از آن نورانیتی حاصل شود.

در این حدیث شریف لطایف و دقایقی است و اشارات و حقایقی است که قلوب اهل معرفت را زنده کند و ارواح صافیه اصحاب قلوب را حیات بخشد. فرماید:

چون اراده طهارت و وضو کردی، متوجه آب بشو آن سان که متوجه رحمت حق شوی، زیرا که حق تعالی قرار داده آب را کلید تقرّب به خود و مناجات خویش و راهنمای بساط خدمت خود.

و چنانچه رحمت خدا پاک می کند گناهان را همانطور نجاسات ظاهره را آب پاک می کند نه غیر آن. خدای تعالی فرماید: «اوست آن کس که فرستاد بادها را برای بشارت در جلو رحمتش و نازل نمودیم از آسمان آب پاکیزه را1

و فرمود خدای تعالی: «و قرار دادیم از آب هر چیز زنده را.» 2

و این که در این حدیث آب را به رحمت حق تشبیه، بلکه تأویل، نموده یکی از نکاتش آن است که آب یکی از مظاهر بزرگ رحمت حق است که در عالم طبیعت آن را نازل فرموده و مایه حیات موجودات آن را قرار داده؛ بلکه رحمت واسعه الهیه را که از سماء رفیع الدرجات حضرت اسماء و صفات نازل و تعینات اعیان به آن زنده گردیده، اهل معرفت به آب تعبیر نمودند. و چون در آب ملکی ظاهری جلوه رحمت واسعه الهیه از دیگر موجودات دنیائی بیشتر است، حق تعالی آن را برای تطهیر از قذارات صوریه قرار داد و مفتاح باب قرب و مناجات خود مقرر فرمود و راهنمای بساط خدمت خویش، که باب الابواب رحمتهای باطنیه است، قرار داد.

بلکه آب رحمت حق در هر نشئه ای از نشئات وجود و در هر مشهدی از مشاهد غیب و شهود نزول و ظهور کند، تطهیر ذنوب عبادالله نماید موافق با آن نشئه و مناسب آن عالم؛ پس با آب رحمت نازل از سماء احدیت ذنوب غیب تعینات اعیان تطهیر شود؛ و با آب رحمت واسعه از سماء واحدیت ذنوب عدمیت مهیات خارجیه تطهیر شود؛ و در هر مرتبه از مراتب وجود مطابق آن مرتبه. و در مراتب نشئات انسانیه نیز آب رحمت را ظهوراتی است مختلفه؛ چنانچه از آب نازل از حضرت ذات به تعینات جمعیه برزخیه ذنوب سرّ وجودی تطهیر شود.

«وجود تو گناهی است که هیچ گناهی با آن قابل قیاس نیست.» 

و با آب نازل از حضرات اسماء و صفات و حضرت تجلی فعلی رؤیت صفت و فعل تطهیر شود.

و با آب نازل از سماء حضرت حکم عدل قذارات خلیقه باطنیه تطهیر شود.

و با آب نازل از سماء غفّاریت ذنوب عباد تطهیر شود و با آب نازل از سماء ملکوت قذارات صوریّه تطهیر شود. پس معلوم شد که حق تعالی آب را مفتاح قرب و دلیل بساط رحمت خویش قرار داده.

پس از آن، در حدیث شریف دستور دیگری می دهد و راه دیگری برای اهل سلوک و مراقبه مفتوح فرماید. می فرماید:

و تفکر نما در صفای آب و رقت و برکت آن و لطافت ممزوج شدن آن با هر چیزی.

و استعمال کن آن را در تطهیر آن اعضائی که خداوند امر فرموده تو را به پاکیزه نمودن آنها. و ادا کن آداب آنها را در فریضه ها و سنت های الهی؛ زیرا که در تحت هر یک از آنها فایده هایی است بسیار که چون استعمال نمائی آنها را به احترام، منفجر شود از برای تو در نزدیکی چشمه های فایده های آن.

یکی از مراتب طهارت از چهار مرتبه کلی آن تطهیر اعضاء است. اهل مراقبه و سلوک الی الله نباید واقف به صور و ظواهر اشیاء شوند، بلکه باید ظاهر را مرآت باطن قرار دهند و از صور حقایق را کشف کنند و به تطهیر صوری قناعت نکنند که آن دام ابلیس است. پس، از صفای آب پس به تصفیه اعضاء برند؛ و آنها را با ادا نمودن فرائض و سنن الهیه تصفیه کنند صفا دهند؛ و از رقّت آنها اعضاء را ترقیق کنند و از غلظت تعصی بیرون آورند و طهور و برکت را در جمیع اعضاء سرایت دهند؛ و از لطف امتزاج آب با اشیاء کیفیت امتزاج قوای ملکوتیه الهیه را با عالم طبیعت ادراک کنند و نگذارند قذارات طبیعت در آنها اثر کند. و چون اعضاء را به سنن و فرائض الهیه و آداب آنها متلبس نمودند، فوائد باطنیه کم کم ظاهر شود و چشمه های اسرار الهیه منفجر شود و لمحه ای از اسرار عبادت و طهارت برای او منکشف گردد. و چون از مرتبه اول طهارت و دستور آن فراغت حاصل شد، به دستور ثانوی شروع فرمود، و می فرماید:

پس از آن معاشرت کن با خلق خدا مثل ممزوج بودن آب با اشیاء که ادا می کند حق هر چیزی را و از معنای خود تغییر نمی کند؛ و تأمل کن قول رسول خدا (ص) را که می فرماید:

مثل مؤمن خالص مثل آب است.

دستور اول مربوط بود به معامله انسان سالک با قوای داخلیه و اعضای خود؛ و دستور دوم، مربوط است به معامله انسان با خلق خدا. و این دستور جامعی است که کیفیت معاشرت سالک را با مخلوق بیان فرموده؛ و ضمنا از آن، حقیقت خلوت نیز استفاده شود. و آن، چنان است که سالک الی الله در عین حال که با هر دسته از مردم معاشرت به معروف کند و حقوق خلقیه را ردّ نماید و با هر یک از مردم به طور مناسب حال او مراوده و معامله کند، از حقوق الهیه نگذرد و معنای خود را که عبارت است از عبودیت و توجه به حق است از دست ندهد؛ و در عین حال که در کثرت واقع است در خلوت باشد، و قلب او که منزلگاه محبوب است خالی از اغیار و فارغ از هر نقش و نگار باشد. پس، دستور سومی را ذکر فرموده که آن کیفیت معامله سالک است با خدای تعالی، می فرماید:

باید صفای تو با خدای تعالی در همه طاعاتت مثل صفای آب باشد در وقتی که نازل نمود آن را از آسمان و نامید آن را طهور.

 یعنی سالک الی الله باید خالص از تصرّف طبیعت باشد و کدورت و ظلمت آن را در قلب او راهی نباشد، و جمیع عبادات او خالی از جمیع شرک های ظاهری و باطنی باشد. و همانطور که آب در وقت نزول از آسمان طاهر و پاکیزه است و دست تصرف قذارات به آن دراز نشده، قلب سالک، که از سماء غیب ملکوت طاهر و پاکیزه نازل شده، نگذارد در تحت تصرف شیطان و طبیعت واقع شده به قذارات آلوده گردد. و پس از این دستور، آخرین دستور جامع را برای اهل ریاضت و سلوک بیان فرمود: می فرماید:

پاکیزه کن دل خویشتن را به پرهیزگاری و یقین در وقت پاکیزه نمودن اعضاء خود را به آب.

و در این، اشاره به دو مقام شامخ اهل معرفت است: یکی تقوا، که کمال آن ترک غیر حق است؛ و دیگری یقین، که کمال آن مشاهده حضور محبوب است.


پیوندها:

1 - فرقان، آیه 48

2 - انبیاء، آیه 30


منبع: کتاب "آداب الصلوة امام خمینی سلام الله علیه" ، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی

نویسنده مطلب: سمیه اکبری


تاریخ ارسال مطلب: ۱۳:۴۵ - ۱۳۹۷/۷/۲۰
ارسال نظر
نام:
آدرس ایمیل:
متن: *
عدد روبرو را تایپ نمایید
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیر مربوطه در وب منتشر خواهند شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشند منتشر نخواهند شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشند منتشر نخواهند شد.


مهمترین مطالب
مهمترین مطالب گروه
پربیننده ترین
پربحث ترین