شنبه ۲۴ آذر ۱۳۹۷

توجه به جایگاه خانواده در قرآن
خانواده و سبک زندگی قرآنی

توجه به جایگاه خانواده در قرآن

::> ولایت آنلاین، گروه خانواده <::
خانواده به عنوان تنگه کوه احد جامعه است که تعالی آن از چشم قرآن و اهل بیت دور نیست.

بسم الله الرّحمن الرّحیم

توجه به جایگاه خانواده در قرآن:

چکیده: خانواده به عنوان تنگه کوه احد جامعه است که تعالی آن از چشم قرآن و اهل بیت دور نیست.

توجه به جایگاه خانواده در قرآن

تـوجه بـه جایگاه‌ خانواده‌ در قرآن:

نگاه قرآن به‌ خانواده،‌ نگاه به چند نفر که‌ قصد‌ هم‌ زیستی زیر یک سقف را دارنـد، نـیست. قرآن، خانواده را نظامی جامع و در‌ مـسیر کـمال می‌ بیند و بالقوه‌ آن‌ را‌ یک مجموعه‌ ی متعالی‌ برای‌ تأمین اهدافی مقدس می‌ انگارد‌ که‌ برای به فضیلت رساندن آن برنامه‌ ریزی می‌ کند و جایگاه حقوقی و وظایف افراد را‌ با‌ ایـن ویـژگی تعیین می‌ نماید.


آیات ذیل‌ بـه‌ ویژگی‌ خانواده‌ مؤمن‌ اشاره دارد:

الف) «وَ الَّذِینَ‏ یَقُولُونَ‏ رَبَّنا هَبْ‏ لَنا مِنْ أَزْواجِنا وَ ذُرِّیَّاتِنا قُرَّةَ أَعْیُنٍ وَ اجْعَلْنا لِلْمُتَّقِینَ إِماماً. [فرقان/74] و کسانی‌ اند که می‌ گویند، پروردگارا،‌ به‌ ما‌ از‌ همسران‌ و فرزندانمان آن‌ ده‌ که مـایه‌ ی روشـنی چشمان [ما] باشد و ما را پیشوای پرهیزگاران گردان.»
خداوند در سوره فرقان،‌ دوازده‌ ویژگی‌ برای عبادالرحمن نام می‌ برد. در یازدهمین ویژگی،‌ به‌ توجه‌ خاص‌ مؤمنین‌ به‌ خانواده و فرزندان اشاره می‌ نماید. بر طبق آیه‌ی مـبارکه، آنـ‌ها تنها بـه ابراز احساسات اکتفا نمی‌ کنند، بلکه برای خانواده خویش دعا می‌ کنند.
بدیهی است که منظور این‌ نیست کـه تنها در گوشه‌ ای بنشینند و دعا کنند؛ بلکه دعا دلیل شوق و عشق درونـیشان بـه ایـن امر است و رمز تلاش و کوشش. مسلماً چنین افرادی آن‌ چه در‌ توان‌ دارند، در تربیت فرزندان و همسران و آشنایی آن‌ ها بـه ‌ ‌اصـول و فروع اسلام و راه‌های حق و عدالت، فروگذار نمی‌ کنند. 1
و در پایان‌ آیـه‌ کـه مـی‌ فرماید: «و اجعلنا للمتقین اماماً»، دعایی بسیار متعالی برای جمع خانواده می‌ کند و نمی‌ فرماید: «واجعلنی للمتقین اماماً» و امـامت و رهبری‌ امت‌ را برای خود و اهل‌ بیت‌ خود می‌ خواهد. به طور مسلم، این دعـا خودسازی و آمادگی آنان بـرای الگـو شدن در میان امت را می‌ طلبد. در حقیقت، یک مؤمن با‌ یک‌ برنامه‌ی دراز مدت، خود‌ و خانواده خود را تربیت می‌ کند تا به عالی‌ ترین مرتبه از بندگی یعنی جایگاه عبادالرحمن ـ مؤمنین ممتاز ـ دست یابند.


ب) «وَ وَصَّیْنَا الْإِنْسانَ بِوالِدَیْهِ إِحْساناً حَمَلَتْهُ‏ أُمُّهُ‏ کُرْهاً وَ وَضَعَتْهُ‏ کُرْهاً وَ حَمْلُهُ وَ فِصالُهُ ثَلاثُونَ شَهْراً حَتَّى إِذا بَلَغَ أَشُدَّهُ وَ بَلَغَ أَرْبَعِینَ سَنَةً قالَ رَبِّ أَوْزِعْنِی أَنْ أَشْکُرَ نِعْمَتَکَ الَّتِی أَنْعَمْتَ عَلَیَّ وَ عَلى‏ والِدَیَّ وَ أَنْ أَعْمَلَ صالِحاً تَرْضاهُ وَ أَصْلِحْ لِی فِی ذُرِّیَّتِی إِنِّی تُبْتُ إِلَیْکَ وَ إِنِّی مِنَ الْمُسْلِمِین؛‏[احقاف/15] و انسان را [نسبت‏] به پدر و مادرش به احسان سفارش کردیم. مادرش با تحمّل رنج به او باردار شد و با تحمّل رنج او را به دنیا آورد. و بار برداشتن و از شیر گرفتنِ او سى ماه است، تا آن گاه که به رشد کامل خود برسد و به چهل سال برسد، مى‏ گوید: «پروردگارا، بر دلم بیفکن تا نعمتى را که به من و به پدر و مادرم ارزانى داشته‏اى سپاس گویم و کار شایسته‏اى انجام دهم که آن را خوش دارى، و فرزندانم را برایم شایسته گردان در حقیقت، من به درگاه تو توبه آوردم و من از فرمان ‏پذیرانم.»
آیه‌ ی فوق، رابطه‌ی‌ سه نسل با یکدیگر را بیان می‌ کند. خداوند انسان را به‌ احسان‌ والدین‌ سفارش می‌ کند و برای توجه دادن به فرزند، رنج مادر در سـال‌های حـمل، زایمان و شیر دادن ‌‌(سی‌ ماه)‌ را یادآور می‌ شود تا این‌ که نسل دوم به سن 40 سالگی یعنی به‌ سن‌ کمال‌ می‌ رسد و از خداوند توفیق شکر نعمت‌ های الهی نسبت به خود و والدینش را می‌خواهد‌ و برای فرزندانش ـ نـسل سـوم ـ دعا می‌ کند که صالح باشند و مورد رضای خالق قرار‌ گیرند.‌ تربیت جامع قرآنی، در این آیه مشهود است. طبق آیه‌ ی مبارکه، مسلمان باید خود، ریشه خود و نسل بعد از خود را بـه خـداوند وصـل کند و از او برای اصلاح‌ همگان کـمک بـطلبد. ایـن جامعه‌ ی مطلوب قرآنی است که در آن پیوستگی نسل‌ ها با محوریت عبودیت و خداجویی حفظ می‌ شود و هر کس با رشته‌ ی محبت و وفا، به دو نسل قـبل‌ و بـعد خـود وابسته می‌ شود.


دعا برای خانواده، سنّت ائمه اطهار(علیهم السلام):

حضرت امام سجاد (علیه السلام) در دعایی که بـه یـکی از دوستان خود تعلیم داد، فرمود: «رَبِّ لا تَذَرْنِی فَرْداً وَ أَنْتَ خَیْرُ الْوارِثِینَ‏ وَ اجْعَلْ‏ لِی مِنْ‏ لَدُنْکَ‏ وَلِیًّا یَرِثُنِی‏ فِی‏ حَیَاتِی‏ وَ یَسْتَغْفِرُ لِی‏ بَعْدَ مَوْتِی‏ وَ اجْعَلْهُ لِی خَلْقاً سَوِیّاً وَ لَا تَجْعَلْ لِلشَّیْطَانِ فِیهِ نَصِیباً اللَّهُمَّ إِنِّی أَسْتَغْفِرُکَ وَ أَتُوبُ إِلَیْکَ إِنَّکَ أَنْتَ الْغَفُورُ الرَّحِیمُ؛ 2 پروردگارا، مرا تنها مگذار و تو بهترین وارثانی. برای من از جانب خود فـرزندی قـرار ده کـه در زندگی وارث من باشد و بعد از مرگم، برایم‌ طلب‌ آمرزش‌ کند و او را از‌ نظر‌ خـلقت،‌ سـالم و هماهنگ گردان و برای شیطان، در او بهره‌ای قرار مده. خدایا! از تو طلب آمرزش می‌ کنم و به درگاهت‌ توبه‌ مـی‌ نمایم‌ کـه تـو آمرزنده و رحیمی.»
در این دعا‌ نیز،‌ مؤمن برای خود و وارثانش از خداوند مغفرت، خلقت نـیکو، دوری از شـیطان و زیـبایی ظاهر و باطن طلب‌ می‌کند.‌ ضروری‌ است که اهل خانه به این پیوستگی عاطفی و الهـی‌ تـوجه داشـته باشند و خود را در خدمت اعضا بدانند، نه طلبکار از آنان و چنان‌ که اشاره شد،‌ خدمت‌ به‌ دیـگران، دعـا در حق آنان و رعایت اخلاقیات را وظیفه‌ ی خود‌ و حق آنان دانسته، نه لطف و مرحمت نـسبت بـه آنـ‌ها. حاکمیت این فرهنگ قرآنی، به‌ طور مسلّم‌ در‌ تحکیم‌ و تحسین روابط خانواده مؤثر خواهد بود.


پیوندها:

1 -  مـکارم شـیرازی، ناصر، تفسیر‌ نمونه، ج 15، ص 167، قم: دارالکـتب الاسـلامیة، 1368.
2 -  مجلسی،‌ محمدباقر، روضة المتقین، ج 8، ص 544، قـم: بنیاد فرهنگ اسلامی، 1364.


منبع: رهروان ولایت

توسط: اکبری


تاریخ ارسال مطلب: ۱۶:۳۵ - ۱۳۹۷/۶/۹
برچسب ها
ارسال نظر
نام:
آدرس ایمیل:
متن: *
عدد روبرو را تایپ نمایید
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیر مربوطه در وب منتشر خواهند شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشند منتشر نخواهند شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشند منتشر نخواهند شد.


مهمترین مطالب
مهمترین مطالب گروه
پربیننده ترین
پربحث ترین