پنج شنبه ۵ اردیبهشت ۱۳۹۸
کد مطلب: ۱۴۰۷

جاذبه هایی از مکتب تشیع
برگرفته از کتاب "جاذبه هائی از مکتب تشیع "، نوشته محمد افتخاری

جاذبه هایی از مکتب تشیع

::> ولایت آنلاین، گروه عقاید <::
شیعه کسی است که امامت علی بن ابی طالب(ع) و خلافت و جانشینی و حکومت او را پس از پیامبر خدا حق مسلم او و اولاد طاهرین او می داند.

بسم الله الرّحمن الرّحیم

حقانیت شیعه:

شیعه کسی است که امامت علی بن ابی طالب(ع) و خلافت و جانشینی و حکومت او را پس از پیامبر خدا حق مسلم او و اولاد طاهرین او می داند؛ 

و به استناد آیه اکمال 1، تبلیغ 2، مباهله 3، و تطهیر 4، و احادیث بسیاری چون حدیث غدیر، ثقلین، منزلت، رایت و سفینه و ده ها آیه و روایات دیگر معتقد به خلافت و جانشینی بلافصل امیرمؤمنان علی(ع) است.

البته تشیع در طول تاریخ پرفراز و نشیب خود همواره با هجمه هائی از سوی مخالفین و معاندین و حکومتهای استکباری و نظام های سلطه روبرو بوده است و هر کدام به سهم خود در حذف شیعه و مکتب او تلاش چشمگیری داشته اند.

آنان برای جلوگیری از گسترش تشیع و تفکر شیعی که برخاسته از مکتب حیاتبخش اهل بیت پیامبر خدا(ص) است و برای رسیدن به مقاصد سیاسی خود در مقطعی از تاریخ غم بار تشیع، برای حذف اهل بیت و عترت پیامبر خدا(ص) فرمان منع تدوین حدیث را صادر نمودند، و در مقطعی دیگر با هزینه کردن بیت المال مسلمین به جعل حدیث و ارائه احادیث ساختگی توسط مزدوران و ابن الوقت ها روی آوردند و امت اسلامی را با حوادث تلخ و ناگوار و جبران ناپذیری مواجه ساختند و همین امر سبب شد تا امت اسلامی به دسته های مختلف تقسیم شوند و هر دسته و گروهی برای رسیدن به اهداف و اغراض خود با تفسیر خاصی از متون دینی تلاش می کرد تا مسلک و مکتب خود را گسترش دهد.

در این شرایط شیعیان و پیروان مکتب اهل البیت(ع) توانستند با استناد به دلائل قطعی عقلی و نقلی از گردنه های صعب العبور حوادث عبور کنند و از حقانیت خود و مکتب پویای تشیع که مکتب اهل بیت عصمت و طهارت است دفاع کنند.

الف – دلیل عقلی:

یکی از وظایف مهم پیامبرخدا(ص) تبلیغ اسلام و رساندن پیام و دستورات الهی به مردم بود. تاریخ زندگی پیامبر خدا(ص) نشان می دهد که آن حضرت در دوران سیزده سال رسالتش در مکه مکرمه و دوران ده ساله هجرت و اقامتش در مدینه منوره فرصت کافی پیدا نکردند تا تمام دستورات اسلام را به مردم رسانند زیرا از سویی مردم در آغاز بعثت آمادگی لازم را برای فراگیری تمام دستورات دینی نداشتند و از سوی دیگر با وجودی که پیامبر(ص) در مدت 23 سال رسالتش از هیچ کوششی در تبلیغ و انجام رسالت خود دریغ نفرمودند لکن محدودیت ها و شرایط آن حضرت از قبیل محصور بودن در شعب ابی طالب و جنگ های داخلی و خارجی که از سوی کفار و مشرکین و یهودیان به مسلمانان تحمیل شده بود، فرصتی برای تبیین احکام نورانی اسلام باقی نگذاشته بود.

از این رو باید امر دین و مأموریت خطیر تبلیغ و تبیین دستورات دینی به کارشناسان امور دینی سپرده شود که تعالیم اسلام و معارف دینی را از پیامبر خدا(ص) کسب نموده و با داشتن مقام عصمت از هرگونه خطا و لغزش و اشتباهی مصون و محفوظ باشند؛ زیرا چنانچه قرآن کریم می فرماید امر امامت و زعامت و رهبری به ستمکاران نمی رسد. 5

بدیهی است چناچه کتب طب نمی تواند بیمار را مداوا کند و جامعه انسانی نیازمند طبیب متعهد و متخصص و حاذق است، قوانین و دستورات شریعت نیز بدون متولی و مجری صالح و آگاه نمی تواند نتیجه بخش باشد و با حکمت پروردگار و هدف او در ارسال پیامبران سازگار نیست.

براین اساس پیامبر اسلام بهترین قوانین و بهترین مجریان را به امت اسلامی معرفی نمودند و فرمودند:

«در بین شما دو چیز گرانبها را امانت می گذارم کتاب خدا و عترتم اگر به آن دو متمسک شوید هرگز گمراه نخواهید شد.» 6

طبیعی است کسانی می توانند عهده دار این مسئولیت خطیر الهی باشند که در علم و عمل و جمیع کمالات اخلاقی و انسانی سرآمد دیگران باشند تا مردم با اطمینان خاطر تسلیم اوامر و نواهی آنان باشند و اگر خود محتاج هدایت و راهنمائی دیگران باشند نمی توانند در جایگاه امامت و پیشوائی و رهبری جامعه قرار گیرند زیرا مقدم داشتن مفضول بر افضل و مقدم داشتن جاهل بر عالم به حکم عقل قبیح است و به اعتقاد شیعه امامیه و اکثریت اهل سنت کسی که در علم و عمل و جمیع کمالات روحی و فضائل انسانی و اخلاقی سرآمد صحابه بود علی بن ابی طالب(ع) بوده است.

ابوحامد محمد بن هارون حضرمی می گوید:

از امام احمد حنبل شنیدم که می گفت:

(فضائلی که برای علی بن ابی طالب(ع) آمده است برای هیچ یک از اصحاب پیامبر خدا نیامده است.) 7

نسائی گوید:

(آنچه به سندهای معتبر درباره فضائل علی(ع) آمده است درباره هیچ یک از صحابه وارد نشده است.) 8

ب – نصوص قرآنی:

1- آیه تبلیغ:

از جمله نصوص قرآنی که به امامت و پیشوائی و مرجعیت علمی و دینی و سیاسی امیرمؤمنان علی(ع) دلالت صریح ارد و حقانیت شیعه از آن استفاده می شود آیه شریفه تبلیغ است:

«یا ایها الرسول بلغ ما أنزل الیک من ربک فإن لم تفعل فما بلغت رسالته و الله یعصمک من الناس»

(ای پیامبر آنچه از طرف خداوند بر تو نازل شده است به مردم برسان و اگر نکنی رسالت او را انجام نداده ای و خداوند تو را از خطر احتمالی مردم نگاه می دارد.) 9

مفسرین شیعه و برخی از مفسرین و محدثین و مورخین معروف اهل سنت نقل کرده اند که آیه تبلیغ در سال دهم هجری و در سفر حجه الوداع و پس از اعمال و مناسک حج در سرزمین غدیر خم از طرف خداوند بر رسول گرامی اسلام نازل شد است و آن حضرت مأمور شدند تا وصی و خلیفه و جانشین خود را به مردم معرفی کنند و آن حضرت این مأموریت عظیم و تاریخی را در روز هجدهم ذی الحجه الحرام سال دهم هجری انجام داد و با ایراد خطبه در بین مردمی که به نقل مورخین بالغ بر هشتاد هزار نفر بودند علی بن ابی طالب(ع) را به عنوان امیرمؤمنان و جانشین بلافصل خود معرفی نمودند و فرمودند:

«هر که من مولای اویم پس علی(ع) مولای اوست بار الها دوست بدار هر که او را دوست بدارد و دشمن بدار هرکه او را دشمن بدار و یاری کن هرکه او را یار باشد و خوار کن هرکه از یاریش دست بردارد.» 10

2- آیه اکمال:

با معرفی امیرمؤمنان در سرزمین غدیر خم و سپردن امر ولایت و رهبری به آن حضرت و بیعت مردم با وصی و جانشین و خلیفه پیامبرخدا(ص) آیه اکمال دین و اتمام نعمت از ناحیه خداوند نازل شد.

«الیوم اکملت لکم دینکم و اتممت علیکم نعمتی و رضیت لکم الاسلام دینا»

(امروز دین شمت را برایتان کامل و نعمت خود را بر شما تمام گردانیدم و اسلام را برای شما برگزیدم.) 11

آنگاه پیامبر خدا(ص) دستور دادند تا اصحاب با آن حضرت بیعت کنند و از جمله کسانی که در بیعت با آن حضرت پیشتاز بودند ابوبکر بن ابی قحافه و عمر بن الخطاب بودند که به عنوان امیرمؤمنان به حضرت دست بیعت دادند و بر او تبریک گفتند.

با نزول آیه تبلیغ و آیه اکمال و انتصاب علی بن ابی طالب(ع) به جانشینی پیامبر خدا(ص) مهمترین رخداد در عالم اسلام رقم خورد و مرجعیت علمی و دینی و سیاسی امت اسلامی پس از پیامبر خدا(ص) به دست امیرمؤمنان علی(ع) سپرده شد.

داستان غدیر خم مهمترین سند بر ولایت و سرپرستی و امامت و پیشوائی امیرمؤمنان علی(ع) است و محققان و نویسندگان بزرگ اسلامی برشهرت و تواتر آن اتفاق نظر دارند.

علامه امینی در کتاب ارزشمند الغدیر از مفسرین و محدثین و مورخین بزرگی مانند فخر رازی در تفسیر کبیر، سیوطی در الدر المنثور و خطیب بغدادی در تاریخ بغداد که ماجرای غدیر خم را نقل کرده اند نام برده است.

3- آیه ولایت:

از جمله نصوص قرآنی که بر مرجعیت وصی و خلیفه و جانشینی نبی مکرم اسلام و بر امامت و ولایت آن حضرت دلالت دارد صریح دارد آیه شریفه ولایت است. در آیه ولایت چنین آمده است:

«إنما ولیکم الله و رسوله و الذین آمنوا الذین یقیمون الصلاة و یؤتون الزکاة و هم راکعون»

(رهبر و سرپرست شما تنها خداست و پیامبر او و آنها که ایمان آورده اند و نماز را برپا می دارند و در حال رکوع زکات می پردازند.) 12

در بسیاری از کتب و منابع فریقین(شیعه و سنی) روایات متعددی نقل شده است که این آیه شریفه درباره امام علی(ع) و مربوط به بخشیدن انگشتر(خاتم بخشی) آن حضرت است.

قوشجی که از ائمه اشاعره است در مبحث امامت اعتراف کرده است که این آیه درباره امام علی(ع) در آن هنگام نازل شد که آن حضرت در حال رکوع صدقه داد. 13

جوینی از اعلام قرن هفتم و هشتم هجری احادیثی را نقل می کند که آیه شریفه ولایت مربوط به خاتم بخشی حضرت علی(ع) در حال رکوع است. 14

4- آیه اولی الأمر:

از جمله آیاتی که بررهبری و زعامت اهل بیت(ع) دلالت صریح دارد آیه شریفه اولی الأمر است که خداوند اطاعت از خود و پیامبر و جانشینان او را واجب شمرده است و می فرماید:

«یا أیها الذین آمنوا اطیعوا الله و اطیعوا الرسول و أولی الأمر منک فإن تنازعتم فی شیء فردوه ألی الله و الرسول إن کنتم تؤمنون بالله و الیوم الآخر...»

(ای کسانی که ایمان آورده اید خدا را اطاعت کنید و از رسول و اولی الأمر«جانشینان پیامبر» اطاعت کنید پس اگر درباره چیزی نزاع کردید آن را به حکم خدا و پیامبر ارجاع دهید اگر به خدا و پیامبر ایمان دارید...) 15

در آیه شریفه اطاعت از اولی الأمر و تبعیت بی چون و چرا از آنان در ردیف اطاعت از پیامبرخدا(ص) مطرح شده است و از آیاتی است که به اعتقاد امامیه و برخی از بزرگان اهل سنت بر عصمت اولی الأمر دلالت صریح دارد.

فخر رازی از مفسرین بزرگ اهل سنت از آیه شریفه اولی الأمر استدلال بر عصمت نموده است و می گوید:

هر که را خداوند به طور مطلق بر اطاعت و پیروی او دستور دهد واجب است که دارای مقام عصمت باشد وگرنه لازمه آن اجتماع امر و نهی در فعل واحد می شود و این هم محال و از نظر شارع قبیح است.

فخر رازی در ذیل آیه شریفه اولی الأمر نوشته است:

این آیات و ده ها آیه دیگر مانند آیه تطهیر و ذکر به طورصریح و به دلالت مطابقی و برخی از آیات مانند آیه مباهله به دلالت التزامی دلالت بر مرجعیت علمی ائمه اهل البیت(ع)  دارند و از جمله دلایلی است بر حقانیت تشیع و راهی که پیروان مکتب اهل البیت(ع) پیموده اند گرچه علی رغم تصریح و تأکید قرآن کریم، مبنی بر پیروی از مکتب اهل البیت(ع) برخی از سیاست بازان و تشنگان قدرت با احیای تعصبات قومی و نژادی شرایطی را به وجود آوردند تا مردم را از نعمت وجود اهل البیت(ع) و تعالیم و دستوراتشان محروم نمایند.

ج) نصوص روائی:

فضائل و مناقب اهل بیت(ع) عالم ملک و ملکوت را فرا گرفته و همانند خورشید عالم تاب نورافشانی و مایه حیات و زندگی مادی و معنوی مردم و جامعه اند.

تمسک و اعتصام به آنان مایه نجات و تخلف از دستورات و راه و سیره آنان سبب نابودی و هلاکت است. 16

مودت و محبتشان فرض و لازم 17 و نماز بدون ذکر صلوات و درود بر آنان باطل و از هرگونه رجس و پلیدی و ناپاکی مبرا هستند. 18

اهل بیت(ع) به منزله نفس و جان پیامبر(ص) 19 راسخون در علم 20 و صراط مستقیم الهی 21 و کمال دین و تمام نعمت در سایه قبول ولایت آنان است. 22

اظهار محبت و مودت به اهل بیت پیامبر خدا(ص) فراتر از قوم و قبیله و نژاد است و نزد پیروان غالب ادیان و مذاهب از دیرباز تاکنون از جایگاه رفیع و بلندی برخوردارند؛ زیرا پاک ترین و بافضیلت ترین انسانها پس از پیامبر اسلام(ص) اهل بیت آن حضرت می باشند.

در کتب معتبره فریقین(شیعه و سنی) اعم از کتابهای تفسیری، حدیثی، تراجم و رجال، و تاریخ از آنان تجلیل و به نیکی یاد شده است و هر یک از این روایات و اعترافات دلیلی بر تقدم، حقانیت و شایستگی رهبری و مرجعیت علمی، دینی و سیاسی اهل بین پیامبر(ص) است و در این نوشتار به تبیین برخی از آن فضائل به اختصار بسنده می شود.

1- جلال الدین سیوطی از ادباء و مفسرین مشهور اهل سنت در ذیل آیه شریفه مودت 23 از ابن عباس نقل می کند که چون آیه شریفه مودت نازل شد به پیامبر خدا(ص) عرضه داشتند:

(آنانکه خداوند به مودت و دوستی آنان امر نموده است چه کسانی هستند حضرت فرمودند: علی و فاطمه و فرزندانشان.) 24

2- ابوبکر(ابن ابی قحافه):

از جمله کسانی که بر افضلیت امیرمؤمنان علی (ع) و برتری آن حضرت تصریح نموده و او را شایسته رهبری و پیشوایی امت اسلامی می داند ابوبکر است.

ابوبکر از مردم می خواهد که او را رها کنند و امیر مؤمنان علی بن ابی طالب(ع) را به پیشوائی خویش برگزینند و می گوید:

(رها کنید مرا رها کنید مرا با وجود علی(ع) من برای شما سزاوار نیستم.) 25

حضرت امرمؤمنان علی(ع) در خطبه شقشقیه با اشاره به کلام ابوبکر از رفتار او شکوه می کند و می فرماید:

(شگفتا! ابوبکر در حیات خود از مردم می خواست عذرش را بپذیرند و او را رها کنند، چگونه در هنگام مرگ خلافت را به عقد دیگری در آورد؟!) 26

3- عمر بن الخطاب:

ابن ابی الحدید معتزلی بغدادی و از دانشمندان بزرگ اهل سنت نقل می کند که ابن خطاب بارها گفته است:

(اگر علی(ع) نبود عمر هلاک می شد.) 27

مرحوم مجلسی از محدثین بزرگ و نام آور شیعه نقل می کند که ابن خطاب درباره مجاهدت و شجاعت علی بن ابی طالب(ع) چنین گفته است:

(به خدا سوگند اگر شمشیر علی نبود عمود خیمه اسلام برپا نمی شد.) 28

4- جوینی از جمله محدثان و از اعلام قرن هفتم و هشتم هجری از سعید بن مسیب نقل می کند که سعید بن مسیب گفته است شنیدم که عمر می گوید:

(پروردگارا مرا در مشکلی که فرزند ابی طالب نباشد رها مکن). 29

5- فخر رازی:

فخر رازی در جمله ای وزین گوید کسی که در دین خود به امام علی(ع) اقتدا کند به ریسمان محکم الهی چنگ زده است. 30 وی در باب آیه شریفه «بسم الله الرحمن الرحیم» که در نماز آهسته خوانده شود یا بلند گوید چون علی(ع) به جهر و بلند می خوانده است پس باید بلند خوانده شود آنگاه حدیث نبوی را نقل می کند که پیامبر خدا(ص) فرمودند حق با علی است و علی با حق است. حق جائی می چرخد و دور می زند که علی(ع) باشد.

6- حدیث ثقلین:

پیامبرخدا در این حدیث تمسک به قرآن و اهل بیت را عامل هدایت و مانع گمراهی و اهل بیت را همتای قرآن معرفی کرده است.

روایت ثقلین را بزرگانی از صحابه مانند علی(ع)، امام حسن(ع)، ام سلمه، ام هانی(خواهر امیر مؤمنان)، سلمان فارسی، ابوذر غفاری، عبدالله بن عباس، جابر بن عبدالله انصاری، ابو سعید خدری، حذیقه بن یمان، عدی بن حاتم و ابو رافع و اصحابی چون زید ابن ارقم، انس بن مالک، ابوایوب انصاری و دیگران نقل کرده اند

که پیامبر خدا(ص) فرمودند:

(من دو چیز گرانبها را در بین شما برجا می گذارم کتاب خدا و اهل بیتم آن دو هرگز از یکدیگر جدا نمی شوند تا روز قیامت کنار حوض کوثر برمن وارد شوند.) 31

7- حدیث سفینه:

(مثل اهل بیت من مثل کشتی نوح است که هر کس سوار آن شد نجات یافت و هرکس تخلف کرد هلاک و غرق شد.) 32

8- حدیث امان:

در حدیث امان آمده است:

(اهل بیت من امان امتم از اختلاف هستند و اگر قبیله ای یا گروهی با اهل بیت من مخالفت ورزد اختلاف در خود آنان قرار خواهد گرفت سپس لشکریان ابلیس و حزب او خواهند بود.) 33

مضافا بر احادیث مذکور احادیث دیگری مانند حدیث غدیر، منزلت و رایت و ده ها حدیث دیگر همگی دلیل بر صلاحیت خاندان پیامبر برای رهبری جامعه و امت اسلامی و از طرفی دلیل بر حقانیت راهی است که شیعیان در پیش گرفته اند و به قرآن و اهل بیت پیامبر که کشتی نجات امت هستند تمسک جسته اند زیرا شیعه بر این باور است که پیوند قرآن و عترت پیامبر پیوندی ناگسستنی است و به سوی حق بجز از این طریق راهی نیست.


پیوندها:

1- مائده، 3

2- مائده، 67

3- آل عمران، 61

4- احزاب، 33

5- بقره، 124

6- بحارالانوار، ج 23، ص113

7- فرائد السمطین، ج 1، ص 379، حدیث 308

8- نزل الابرار، ص 37

9- مائده، 67

10- فرائد السمطین، ج 1، ص 74، حدیث 40

11- مائده، 3

12- مائده، 55

13- شرح تجرید قوشجی، ص 368

14- فرائد المسطین، ج 1، احادیث 49 – 149 – 150 – 151 – 152 و 153

15- نساء، 59

16- قال النبی: (فی حدیث) قمن تمسک بغضن من اغصانها نجی و من تخلف عنها هلک

17- شوری، 23

18- احزاب، 33

19- آل عمران، 61

20- آل عمران، 7

21- مفاتیح الجنان، زیارت جامعه کبیره انتم الصراط الاقوم

22- مائده، 3

23- شوری، 23

24- الدر المنثور، ج 7، ص 200

25- فضائل، ص 133

26- نهج البلاغه، خطبه 3

27- شرح ابن ابی الحدید، ج 1، ص 18

28- بحارالانوار، ج 31، ص 76

29- فرائد السمطین، ج 1، ص 344، حدیث 266

30- شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج 18، ص 24

31- سنن ترمذی، ج 5، ص 662، حدیث 3788

32- ینابیع الموده، ص 285

33- مناقب علی بن ابی طالب، حدیث 173


منبع: کتاب "جاذبه هائی از مکتب تشیع"، نوشته محمد افتخاری

نویسنده مطلب: سمیه اکبری


تاریخ ارسال مطلب: ۲۰:۱۷ - ۱۳۹۵/۹/۶
ارسال نظر
نام:
آدرس ایمیل:
متن: *
عدد روبرو را تایپ نمایید
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیر مربوطه در وب منتشر خواهند شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشند منتشر نخواهند شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشند منتشر نخواهند شد.


مهمترین مطالب
مهمترین مطالب گروه