سه شنبه ۲۸ دی ۱۴۰۰

اهمیت نماز شب از نگاه امام حسن عسکری علیه السلام
اخلاقی و تربیتی

اهمیت نماز شب از نگاه امام حسن عسکری علیه السلام

::> ولایت آنلاین، گروه اخلاق و عرفان <::
 مرحوم آیت الله قاضی می فرماید: اما نماز شب، پس هیچ چاره و گریزی برای مؤمنین از آن نیست، و تعجب از کسی است که می خواهد به کمال دست یابد و در حالی که برای نماز شب قیام نمی کند و ما نشنیدیم که احدی بتواند به آن مقامات دست یابد مگر به وسیله نماز شب.

بسم الله الرّحمن الرّحیم

اهمیت نماز شب از نگاه امام حسن عسکری علیه السلام:

 مرحوم آیت الله قاضی می فرماید: اما نماز شب، پس هیچ چاره و گریزی برای مؤمنین از آن نیست، و تعجب از کسی است که می خواهد به کمال دست یابد و در حالی که برای نماز شب قیام نمی کند و ما نشنیدیم که احدی بتواند به آن مقامات دست یابد مگر به وسیله نماز شب.

 

نماز شب

در روایتی نورانی امام حسن عسکری علیه السلام می فرمایند «رسیدن به خدا سفری است که جز با مرکب شب پیموده نمی شود. إِنَّ الْوُصُولَ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ سَفَرٌ- لَا یُدْرَکُ إِلَّا بِامْتِطَاء اللَّیْلِ » [1]

چند نکته دراین روایت وجود دارد:
1:سفری در پیش داریم.
2:در این سفر نیاز به مرکبی داریم.
3:وسیله ومرکب این سفر شب است.

نکته اول و دوم روشن است اما نکته سوم نیاز به اندکی توضیح دارد.
در شب چه خصوصیتی نهفته است که امام علیه السلام  آنرا به عنوان وسیله رسیدن به خدا معرفی می کند ؟

در روایتی که عبادت کنندگان را به سه دسته تقسیم فرموده اند آورده اند که عده ای خدا رابرای شوق بهشت و عده ای هم برای رهایی ازجهنم و گروهی هم خدا را از روی شوق و محبت (نه به طمع بهشت و نه ترس ازدوزخ) عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ عَلَیْهِ السَّلَامُ، قَالَ: «إِنَّ الْعِبَادَةَ ثَلَاثَةٌ: قَوْمٌ عَبَدُوا اللَّهَ- عَزَّ وَ جَلَّ- خَوْفاً، فَتِلْکَ عِبَادَةُ الْعَبِیدِ؛ وَ قَوْمٌ عَبَدُوا اللَّهَ- تَبَارَکَ وَ تَعَالى‏- طَلَبَ الثَّوَابِ، فَتِلْکَ عِبَادَةُ الْأُجَرَاءِ؛ وَ قَوْمٌ عَبَدُوا اللَّهَ- عَزَّ وَ جَلَّ- حُبّاً لَهُ، فَتِلْکَ عِبَادَةُ الْأَحْرَارِ، وَ هِیَ أَفْضَلُ الْعِبَادَةِ» [2]

این شب را که امام بیان فرمودند منظور عبادت در شب است و کسانیکه در شب قیام می کنند که البته آنها هم اندک اند چون کسانیکه خدا را از روی حب عبادت می کنند کم اند.
نماز شب از جمله اعمالی است که حب به معبود باعث انجام آن می شود چون ترک آن عقابی در پی ندارد لذا یک انگیزه ی مضاعفی برای انجامش لازم است که این انگیزه همان محبت الهی است، بنابراین آن خصوصیت در شب که به آن عظمت داد همان نماز شب است یعنی انسان بوسیله ی نماز شب از مرکب شب استفاده می کند و سیر می نماید.

اما اینکه عظمت این عمل مستحبی تا چه مقدار است که امام حسن عسکری علیه السلام آنرا وسیله سلوک الی الله دانسته اند چند نمونه بیان میکنیم.

خدای متعال در قرآن کریم به رسولش دستور می دهد که شب را بپاخیز و اهل قیام باش «قُمِ اللَّیْلَ إِلاَّ قَلیلاً »[مزمل2] با در نظر گرفتن اینکه خطاب به خصوص رسول خدا (ص) است- این معنا را مى ‏رساند که اگر گفتیم شب‏ زنده ‏دارى کن، و در شب با خواندن نماز متوجه درگاه ما شو، براى این بود که خود را براى کرامت قرب و شرف حضور، و افتخار همکلامى با ما آماده سازى، تا ما قول ثقیلى را بر تو القاء کنیم .بنا بر این، نماز شب راهى است که آن حضرت را به چنین موقعى کریم منتهى مى ‏سازد.
در جاى دیگر هم خداى سبحان نماز شب را راه به سوى خدا خوانده، می‏ فرماید:« إِنَّ هذِهِ تَذْکِرَةٌ فَمَنْ شاءَ اتَّخَذَ إِلى‏ رَبِّهِ سَبِیلًا این هشدار و تذکّرى است، پس هر کس بخواهد راهى به سوى پروردگارش برمى‏ گزیند» [مزمل19]

چرا خداوند دستور این نماز را در شب داده است؟ چون خداى تعالى شب را مایه آرامش قرار داده، و نتیجه این آرامش این است که خاطر انسان از شواغل معیشت فارغ، و دست انسان از اسباب ظاهرى بریده است‏[3]

در روایتی از امام صادق علیه السلام  آمده است که رسول خدا صلی الله علیه و آله در سفارشی به امیرالمومنین علیه السلام فرمودند:

«عَلَیْکَ بِصَلَاةِ اللَّیْلِ یُکَرِّرُهَا أَرْبَعاً.برتو باد نماز شب و این جمله را چهار بار تکرار فرمودند» [4]

درروایتی دیگر امام صادق علیه السلام میفرماید« خدای سبحان به موسی بن عمران خطاب کرد: «یابن عمران کذب من زعم أنه یحبنی فإذا جنه اللیل نام عنی أ لیس کل محب یحب خلوة حبیبه؟؛ ای فرزند عمران دروغ میگوید کسی که می پندارد مرا دوست دارد اما شب تا صبح را در خواب است آیا هر محبی دوست ندارد با محبوبش خلوت کند؟»[5]

درپایان، خاطره ای از صاحب تفسیر المیزان بیان می کنیم:

علامه طباطبایی می فرمود: «چون در نجف اشرف برای تحصیل مشرف شدم، از نقطه نظر قرابت و خویشاوندی، گاه گاهی به محضر مرحوم قاضی شرفیاب می شدم؛ تا یک روز در مدرسه ای ایستاده بودم که مرحوم قاضی از آن جا عبور می کردند. چون به من رسیدند، دست خود را روی شانه من گذاردند و گفتند: ای فرزند! دنیا می خواهی، نماز شب بخوان؛ آخرت می خواهی، نماز شب بخوان! [6]


پیوندها:

[1]بحارالأنوار (ط - بیروت) / ج‏75 / 380 / باب 29 مواعظ أبی محمد العسکری ع و کتبه إلى أصحابه .....  ص : 370

[2]کافی (ط - دار الحدیث) / ج‏3 / 216 / 42 - باب العبادة .....  ص : 214

[3]ترجمه تفسیر المیزان ج 20 ازصفحه 97 الی 100

[4] وسائل الشیعة / ج‏8 / 158 / 39 - باب تأکد استحباب المواظبة على صلاة اللیل .....  ص : 145

10301- 40- وَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْمَاعِیلَ بْنِ بَزِیعٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع فِی وَصِیَّةِ النَّبِیِّ ص لِعَلِیٍّ ع وَ عَلَیْکَ بِصَلَاةِ اللَّیْلِ یُکَرِّرُهَا أَرْبَعاً

[5] روضة المتقین فی شرح من لا یحضره الفقیه (ط - القدیمة) / ج‏13 / 144 / مواعظ النبی صلى الله علیه و آله و الأئمة علیهم السلام .....  ص : 99

[6] برگرفته از سایت حوزه نت مجله:پرسمان-تیر و مرداد ماه 1392 شماره 127-126 



تاریخ ارسال مطلب: ۱۳:۱۱ - ۱۴۰۰/۸/۲۲
ارسال نظر
نام:
آدرس ایمیل:
متن: *
عدد روبرو را تایپ نمایید
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیر مربوطه در وب منتشر خواهند شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشند منتشر نخواهند شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشند منتشر نخواهند شد.


مهمترین مطالب
مهمترین مطالب گروه