جمعه ۱۲ آذر ۱۴۰۰
کد مطلب: ۱۱۴۶۱

روش بصیرت افزایی با نگاه به قیام عاشورا
قرآن و حدیث

روش بصیرت افزایی با نگاه به قیام عاشورا

::> ولایت آنلاین، گروه ثقلین < ::
-بصیرت یعنی این‌که بدانیم امام حسین علیه السلام قبل از این‌ که در کربلا دست به قبضه شمشیر ببرد بارها در میدان جنگ نرم، دشمنان را شکست داده‌ بود.

بسم الله الرّحمن الرّحیم

روش بصیرت افزایی با نگاه به قیام عاشورا:

-بصیرت یعنی این‌ که بدانیم امام حسین علیه السلام قبل از این‌ که در کربلا دست به قبضه شمشیر ببرد بارها در میدان جنگ نرم، دشمنان را شکست داده‌ بود.

 

بصیرت در عاشورا

روش بصیرت افزایی عاشورایی
عاشورای امام حسین علیه السلام جشنواره درس‌ها و عبرت‌ها، کلیدواژه رهبری اسلام و جوامع اسلامی تا رسیدن جامعه‌ ایده‌آل اسلامی و جهانی است. در این میان یکی از زوایای مهم عاشورایی نگاه به اثر عاشورا برای بعد از خود و تا به امروز است. این‌ که چگونه امام حسین علیه السلام به مردم زمان خود و بعد از خود بصیرت و شناختی داد که تا ابد، هر جامعه اسلامی و غیر اسلامی برای انقلاب در مقابل ظلم و بیداد نیازی به تجربه و آزمون و خطا نداشته نباشد، بلکه با درس گرفتن از روش امام حسین علیه السلام به راه خود تا پیروزی نهایی ادامه دهد. در اهمیّت بصیرت، همین بس که امام علی علیه السلام فرمودند:«ذَهَابُ الْبَصَرِ خَیْرٌ مِنْ عَمَى الْبَصِیرَة [1] نابینایی چشم بهتر از نابینایی دل(و نداشتن بصیرت) است». آری امام حسین علیه السلام مردم زمان خود و آیندگان را بیدار کرد و به عبارت بهتر، شب را به روز تبدیل کرد و چشمان خفتگان را بیدار! در این نوشتار به سبک بصیرت آفرینی و بصیرت افزایی با نگاه به واقعه بزرگ عاشورای حسینی می‌پردازیم.

الف- بصیرت افزایی قبل از حرکت
امام علیه السلام قبل از حرکت خود از مدینه دو نمونه از سیاست کلان خود را با روشی خاص تبیین کردند. نمونه اول در قبل از مرگ معاویه لعنت الله علیه بود. ایشان همانند روش برادر بزرگوارشان امام مجتبی علیه السلام با مدارا و رعایت صلح‌نامه با معاویه همان سیاست برادر خود را ادامه دادند و برای تبیین این سیاست نیز با استدلال و همان روش امام مجتبی علیهما السلام به ایجاد و افزایش بصیرت در بین مسلمانان و طرفداران خود می‌ پرداختند. در اواخر عمر معاویه و با آشکار شدن نقض صلح‌ نامه از طرف معاویه به واسطه بیعت گرفتن برای یزید، امام حسین علیه السلام در سرزمین منا این‌ چنین با تبیین شخصیّت معاویه دست به روشنگری می‌ زنند: «ُ فَإِنَّ هَذَا الطَّاغِیَةَ قَدْ فَعَلَ بِنَا وَ بِشِیعَتِنَا مَا قَدْ رَأَیْتُمْ وَ عَلِمْتُمْ وَ شَهِدْتُم [2] این طغیان‌گر در باره ما و شیعیانمان آنچه دیدید و مى‌ ‏دانید و حاضر بوده‌ ‏اید روا داشت!».
در بعد از مرگ معاویه و بر تخت نشستن یزید لعنت الله علیهما رویه امام علیه السلام نیز تغییر کرد که نشان‌ دهنده تغییر شرایط اجتماعی و سیاسی است زیرا گرچه یزید هم همانند پدرش همان هدف از بین بردن دین را دنبال می‌ کرد امّا علنی کردن مخالفت با شعائر و واضحات و مسلّمات دین اسلام و نیز دست به شمشیر و جنگ بردن او برای گرفتن بیعت از امام حسین علیه السلام باعث شد تا امام حسین علیه السلام نیز مطابق با اوضاع و شرایط جدید روش انقلاب را در پیش گیرند. این قضیه در جایی شکل تازه‌ای به خود می‌ گیرد که تعداد بسیاری از مردم کوفه به امام علیه السلام برای انقلاب و همراهی‌ شان با امام نامه نوشتند.

ب- بصیرت افزایی در حین حرکت امام حسین علیه السلام از مدینه
بعد از آن‌که مقدّمات سیاسی و اجتماعی حرکت امام حسین علیه السلام برای انقلاب آماده شد با روش‌های مختلفی هم از لحاظ محتوایی و هم روشی، ایشان اقدام به ایجاد و افزایش بصیرت در مردم و اطرافیان خود کردند. به تعدادی از این روش‌ها اشاره می‌ کنیم:

روش برخورد چهره به چهره
در راه حرکت، امام علیه السلام از هر لحظه‌ ای که بتواند برای بیدار کردن اشخاصی که با آن‌ها برخورد می‌ کرد استفاده می‌ کردند. مثلا در برخورد با زهیر یا محمدابن حنفیه و...! باید بدانیم که این روش یکی از بهترین روش‌های بیداری مردم است. برخود چهره به چهره به خصوص با افرادی که ظرفیّت بالایی در فهم حقایق و تأثیرگذاری بر دیگر افراد دارند باعث می‌ شود که نه تنها خود و اطرافیان آن‌ها بیدار شوند بلکه آیندگان نیز با مطالعه این برخوردها به فکر بیُفتند و اهداف ارزشی را مرور کنند.
امام حسین علیه السلام در یکی از منازل که به همراه سپاه حُر بودند این‌گونه می‌ فرماید:«فَقَدْ عَلِمْتُمْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ص قَدْ قَالَ فِی حَیَاتِهِ مَنْ رَأَى سُلْطَاناً جَائِراً مُسْتَحِلًّا لِحُرُمِ اللَّهِ نَاکِثاً لِعَهْدِ اللَّهِ مُخَالِفاً لِسُنَّةِ رَسُولِ اللَّهِ یَعْمَلُ فِی عِبَادِ اللَّهِ بِالْإِثْمِ وَ الْعُدْوَانِ ثُمَّ لَمْ یُغَیِّرْ بِقَوْلٍ وَ لَا فِعْلٍ کَانَ حَقِیقاً عَلَى اللَّهِ أَنْ یُدْخِلَهُ مَدْخَلَه‏ [3] شما مى‏‌دانید که پیامبر خدا صلوات الله علیه فرموده است:"هر کس پادشاه ستمگرى را بنگرد، که حرام خدا را حلال کرده، دین خدا را فرو افکنده، با سنّت پیامبر خدا مخالفت مى ‏‌کند، و در میان مردم با گناهکارى و ستم حکم مى‏‌ راند، سپس با سخنرانى و اقدام بر او نشورد، سزاوار است که خداوند آن کس را نیز به سرانجام (خوارى و عذاب) آن پادشاه دچار سازد"».

اصل غنی‌سازی بصیرت
به این معنا که کیفیّت انجام کارِ درست و برحق، در بسیاری از اوقات تأثیر عجیبی بر بصیرت‌افزایی در بین اقشار جامعه دارد. به این معنا که مثلاً وقتی امام حسین علیه السلام خانواده و اهل بیت خود را در این سفر مملوّ از خطر همراه خود می‌برد به این معناست که اهمیّت این حرکت به قدری است که باید از تمام دارایی و توان خود هزینه کرد. این خود یک پیام مهم است و منجر به غنای کیفی هر چه بیشتر پیام می‌ شود.
ابوحنیفه این‌گونه خدمت برادر بزرگوارشان حسین‌ابن علی (علیهماالسلام) عرضه می‌ دارد:« فَمَا مَعْنَى حَمْلِکَ هَؤُلَاءِ النِّسَاءَ مَعَکَ [4] بردن زنان با خود چه معنا دارد؟». ایشان در جواب به نقل از پیامبر اکرم (صلوات الله علیه) می‌ فرمایند:« إِنَّ اللَّهَ قَدْ شَاءَ أَنْ یَرَاهُنَّ سَبَایَا [5] "پیامبر فرمود: که خدا مى‏‌ خواهد آنان را در کسوت اسارت ببیند».

ج- بصیرت‌ افزایی در کربلا
بعد از محاصره امام علیه السلام و یارانشان در کربلا میدانی جدید در جنگ نرم را مشاهده می‌ کنیم که قبل از شرع جنگ سخت و پیکار با شمشیر تعیین کننده پیروز میدان بود. به این معنا که قبل از این که جنگی شروع شود امام علیه السلام و اهل بیت و یارانشان در تمام گفتگوها تقابل‌های استدلالی و ارزشی به پیروزی کامل دست یافتند. قرآن کریم در این رابطه می‌ فرماید:«ادْعُ إِلى‏ سَبیلِ رَبِّکَ بِالْحِکْمَةِ وَ الْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَ جادِلْهُمْ بِالَّتی‏ هِیَ أَحْسَنُ إِنَّ رَبَّکَ هُوَ أَعْلَمُ بِمَنْ ضَلَّ عَنْ سَبیلِهِ وَ هُوَ أَعْلَمُ بِالْمُهْتَدین‏ [نحل/125] با حکمت و اندرز نیکو، به راه پروردگارت دعوت نما! و با آنها به روشى که نیکوتر است، استدلال و مناظره کن! پروردگارت، از هر کسى بهتر مى‏‌ داند چه کسى از راه او گمراه شده است و او به هدایت‏‌ یافتگان داناتر است‏».

اصل بصیرت افزایی تا آخرین لحظه
این یکی از اصول کار انقلابی در همه عرصه‌ها به خصوص در جبهه جنگ نرم است زیرا چه بسیار حرکات فرهنگی که درست در آخرین لحظه انسان‌هایی را بیدار می‌ کند. لذا امام علیه السلام حتّی در آخرین نفس‌های مقدّسشان که دشمن قصد هجوم به خیام اهل بیت را داشت از بیدارگری و بصیرت افزایی دریغ نداشتند که فرمودند:«وَیلَکُم! إن لَم یَکُن لَکُم دینٌ، وَ کُنتُم لا تَخافُونَ یَومَ المَعادِ فَکُونُوا فی أمرِ دُنیاکُم أَحراراً ذوی أَحساب! إِمنَعوا رحلی و أهلی من طغامکم و جهالِکُم![6] واى بر شما! اگر دین ندارید، و از روز بازگشت نمى‏‌هراسید [لاأقل‏] در کار دنیایتان آزادمرد و بزرگ‌زاده باشید! جلوى مردان پست و افراد جاهل‏تان را از [تجاوز به‏] خانه و کاشانه و اهل بیتم بگیرید».

نتیجه این‌ که؛ اگر واقعه عاشورا و قیام امام حسین (علیه السلام) به عنوان طلوعی جدید برای دین اسلام و تضمین کننده اسلام ناب محمّدی تا ابد است به خاطر جوانب بی‌ بدیل حماسه حسینی به خصوص در بُعد بصیرت افزایی و روشن‌گری در یکی از ظلمانی‌ ترین بُرهه‌های تاریخ است. این چنین می‌ شود آموخت از کربلا. اگر نتوانیم خورشیدی آن‌چنان باشیم می‌ توانیم با بهره‌ گیری از درس‌ها و روش‌های عاشورایی شمعی در میان محفل ستارگان عاشورا باشیم. ان‌ شاء الله!


پیوندها"
[1]. تصنیف غرر الحکم و درر الکلم، ص41.
[2]. کتاب سلیم بن قیس هلالی، ج‏2، ص789.
[3]. وقعة الطف(ابومخنف کوفى‏)، ص172.
[4]و [5]. لهوف(ترجمه فهرى)، ص65.


منبع: اندیشه برتر

توسط: اکبری
[6]. وقعة الطف(ابومخنف کوفى‏)، ص252.


تاریخ ارسال مطلب: ۴:۳۹ - ۱۴۰۰/۵/۲۰
ارسال نظر
نام:
آدرس ایمیل:
متن: *
عدد روبرو را تایپ نمایید
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیر مربوطه در وب منتشر خواهند شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشند منتشر نخواهند شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشند منتشر نخواهند شد.


مهمترین مطالب
مهمترین مطالب گروه