جمعه ۱۲ آذر ۱۴۰۰
کد مطلب: ۱۰۰۳۱

تفسیر سوره حجرات آیه (۱۱)
تفسیر سوره حجرات

تفسیر سوره حجرات آیه (۱۱)

::> ولایت آنلاین، گروه ثقلین < ::
یکی از برکات عمل به دستورات اسلام، سالم‌ سازی محیط اجتماعی و جلوگیری از مسخره و بدنام بردن یکدیگر است.

بسم ‌الله‌ الرحمن‌ الرحیم 

تفسیر سوره حجرات آیه (۱۱)

یآ اَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا لَا یَسخَر قَومُ مِن قَوم عَسَی اَن یَکُونُوا خَیرَاً مِنهُم وَلَا نِسَآءُ مِن نّسَآء عَسَی اَن یَکُنَ خَیراً مَنهُنَّ وَ لَا تَلمِزُوا اَنفُسَکُم وَ لَا تَنَابَزُوا بِا لاَلقَابِ بِئسَ الِاسمُ الفُسُوقُ بَعدَ الایمَانِ وَمَن لَّم یَتُب فَاُولَئِکَ هُمُ الظَّالِمُونَ


ای کسانی که ایمان آورده‌ اید! مبادا قومی قوم دیگر را مسخره کند، شاید مسخره شدگان بهتر از مسخره کنندگان باشند و زنان، زنان را مسخره نکنند، شاید آنان بهتر از اینان باشند و در میان خودتان عیب‌جویی نکنید و یکدیگر را با لقب‌های بد نخوانید. (زیرا) فسق بعد از ایمان، بد رسمی است، (مسخره و عیب‌ جویی و بد نام بردن دیگران، خروج از مدار ایمان و فسق است که سزاوار شما نیست) و هر کس (از این اعمال) توبه نکند پس آنان همان ستمگرانند.


نکته:
در آیه قبل، مسئله ‌ای برادری مطرح شد و در این آیه مسئله ‌ای مطرح می ‌شود که برادری را از بین می ‌برد و همچنین در آیات قبل سخن از درگیری و اصلاح بود، در این آیه به بعضی از عوامل و ریشه‌ های فتنه و درگیری که مسخره، تحقیر و بدنام بردن از اشاره می‌ کند.

آری، یکی از برکات عمل به دستورات اسلام، سالم‌ سازی محیط اجتماعی و جلوگیری از مسخره و بدنام بردن یکدیگر است.

پیامها:
۱- ایمان به خدا، با مسخره کردن بندگان خدا سازگار نیست.
 ۲-کسی که مردم را از توهین به دیگران بازمی‌دارد نباید در شیوه بازداشتنش توهین باشد.(لا یسخر قوم من قوم) و نفرمود:(لا تسخروا) که به‌معنای این است که شما مسخره کننده هستید.
۳-مسخره، کلید فتنه، کینه و دشمنی است.(لا یسخر قوم ...) (بعد از بیان برادری، و صلح و آشتی، از مسخره کردن نهی شده‌ است.)
۴-در شیوه‌ی تبلیغ آنجا که مسئله‌ ای مهم یا مخاطبان متنوع هستند باید مطالب برای هر دسته از مخاطبان تکرار شود.
۵-در شیوه تربیت و ارشاد مردم باید به سراغ خشک کردن ریشه‌ های فساد رفت.
۶-ما از باطن مردم آگاه نیستیم پس نباید ظاهربین سطحی ‌نگر و امروز بین باشیم.
۷-همه مردم از یک جوهراند و عیب‌ جویی از مردم در حقیقت عیب‌ جویی از خود است.
 ۸-عیب‌ جویی از دیگران آنان را به فکر انتقام انداخته و آن‌ ها نیز به تو را می‌ گویند، پس نقل عیب دیگران، در آینده کشف عیوب خود است.
۹-مسخره، یک ‌طرفه باقی نمی ‌ماند، دیر یا زود مسخره به دو طرف کشیده می ‌شوند.
۱۰- برای مسخره کردن و نام بد بردن، توبه لازم است. البته توبه تنها با زبان نیست، بلکه توبه‌ی تحقیر کردن، تکریم نمودن است. توبه ی کسانی که حقی را کتمان کرده ‌اند، بیان آنچه کتمان نموده ‌اند می ‌باشد. و توبه ‌ای کسانی که دست به فساد زرده اند، اصلاح کار خود است.
 ۱۱- مسخره، تجاوز به حریم افراد است که اگر مسخره‌کننده توبه نکند، ظالم است.

مسخره و استهزای دیگران  
استهزا در ابتدای نظر یک گناه، ولی در باطن چند گناه است؛ مثلاً در مسخره کردن، گناه تحقیر، خوار کردن، کشف عیوب، غیبت، کینه، اختلاف‌ افکنی، فتنه، تحریک، انتقام و طعنه به دیگران نهفته‌است.

ریشه‌ های مسخره 
۱-گاهی مسخره کردن در برخاسته از ثروت است که قرآن می‌ فرماید:(وای بر کسی که به ‌خاطر ثروتی که اندوخته‌ است در برابر انسان و پشت سر او عیب‌ جویی می ‌کند.( سوره همزه آیه ۱و۲)
۲-گاهی ریشه استهزا، علم و مدارک تحصیلی است که قرآن درباره این گروه می ‌فرماید:(آنان به علمی که دارند شادند و آنچه را مسخره می‌ کردند، آن‌ها را فرا گرفت. (سوره غافر آیه۸۳)
۳-گاهی ریشه‌ی مسخره توانایی جسمی است. کفار می ‌گویند:(کیست که قدرت و توانایی او از ما بیشتر باشد؟ (سوره فصلت آیه۱۵)
۴-گاهی انگیزه‌ی مسخره کردن دیگران عناوین و القاب دهان پرکن اجتماعی است. کفار فقرایی را که همراه انبیا بودند تحقیر می ‌کردند و می ‌گفتند:(ما پیروان تو را جز افراد اراذل نمی‌ بینیم) (سوره هود آیه ۲۷)
۵-گاهی تفریح و سرگرمی منشأ مسخره است.
۶- گاهی طمع به مال و مقام سبب انتقاد از انسان در قالب مسخره می‌ شود. مثلاً گروهی از پیامبر اکرم(ص) درباره ‌ی زکات عیب‌جویی می‌کردند، قرآن می ‌فرماید: ریشه این انتقاد طمع است که اگر از همان زکات به خود آنان  بدهی راضی می ‌شوند،  ولی اگر ندهی همچنان عصبانی ‌شده و عیب‌ جویی می ‌نمایند.(سوره توبه ۵۸)
۷- گاهی ریشه ‌ی مسخره جهل و نادانی است. همین ‌که حضرت موسی دستور ذبح گاوی را داد، بنی‌ اسراییل گفتند: آیا مسخره می ‌کنی؟ موسی(ع) گفت: به خدا پناه می ‌برم که از جاهلان باشم. یعنی مسخره برخاسته از جهل است و من جاهل نیستم.(سوره توبه آیه۶۷)
 
پرهیز از تحقیرها ناخواسته
 امام صادق(علیه ‌السلام) از یکی از یاران خود پرسید: زکات مال خود را چگونه می ‌دهی؟ گفت: فقرا نزد من می ‌آیند و من می‌ پردازم.
 امام فرمود: آگاه باش که آنان را ذلیل کرده‌ای، هرگز این کار را تکرار نکن! زیرا خداوند می ‌فرماید: هر کس دوست مرا ذلیل کند، در کمین جنگ با من نشسته‌ است.

درجات مسخره 
هر چه مسخره شونده مقدس تر باشد، استهزای او خطرناک‌ تر است.
 در قرآن می ‌خوانیم: آیا خدا و آیات رسول او را مسخره می ‌کنید. (سوره توبه آیه ۶۵)
 پیامبر اکرم(ص) فتح مکه همه ی مشرکان را بخشید، جز کسانی که کار خودشان کارشان هجو و تمسخر بود. 
در حدیث می‌ خوانیم: ذلیل کردن بنده‌ی مؤمن و خدا، به ‌منزله اعلان جنگ با خداست. 

عواقب مسخره کردن
با توجه به آیات و روایات، عواقب بدی در کمین مسخره کنندگان است، از جمله:
 الف- در سوره مطففین می‌ خوانیم: کسانی که در دنیا و مؤمنان را با لبخند و غمزه و فکاهی تحقیر کردند، در قیامت مورد تحقیر و خنده بهشتیان قرار خواهند گرفت.
 (سوره مطففین آیه ۳۴)
ب- گاهی کیفر مسخره کنندگان، مسخره شدن در همین دنیا است. (سوره هود آیه ۳۸)
 ج- روز قیامت برای مسخره کنندگان روز حسرت بزرگی است.(سوره یس آیه ۳۰)
 د- در حدیثی می خوانیم: مسخره‌کننده با بدترین وضع جان می‌ دهد.
 امام صادق(علیه‌ السلام) فرمودند: کسی که بر مؤمنان طعنه می ‌زند یا کلامشان را رد می‌ کند، خدا را رد کرده‌ است.


نام کتاب: تفسیر سوره حجرات
نام مولف:استاد محسن قرائتی


نام نویسنده مطلب: سمیه ساکی


تاریخ ارسال مطلب: ۱۲:۱ - ۱۴۰۰/۱/۲۲
ارسال نظر
نام:
آدرس ایمیل:
متن: *
عدد روبرو را تایپ نمایید
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیر مربوطه در وب منتشر خواهند شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشند منتشر نخواهند شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشند منتشر نخواهند شد.


مهمترین مطالب
مهمترین مطالب گروه